Halil Soylerin Hayati


Turk Halk Muziginin guclu seslerinden biri olan Zarali Halil, 1906 yilinda Sivas'in Zara ilcesinde dogdu. Asil adi Halil uataltepe'dir. Ancak zamanin kaymakaminin israri uzerine uataltepe olan soyadini "SuYLER" e cevirmistir.



Zarali Halil, ailenin 3. uocugudur. Kendisinden buyuk iki ablasi vardir. Halil dogunca erkek evlatlarinin oldugu dusuncesiyle ailesi cok sevinmistir.


Zarali Halil zayif bunyeli bir cocuktu, cabuk hastalanan, nazik bir unyesi vardi. Annesi Gulsum Hanim onun saglikli olmasi icin her turlu cabayi harciyor, "insallah bu incik olmez" diye dua ediyordu.

uksuz kalan Halil, bir daha rahat yuzu gormez. Babasi Halil Ibrahim de kayalardan balyozla tas kirmaya calisirken tas yiginlarinin altinda kalarak sakatlanir. Iki yil tedavi gorurse de sonunda o da hayata gozlerini yumar.



Annesiz ve babasiz kalan Halil, Sivas Yetistirme Yurduna yerlestirilir. Halil yurda yerlesmekle yepyeni bir hayata baslar. Dayanismayi, paylasmayi, grupla bir arada yasamayi ogrenir.

Dort yil kaldigi yurtta saz calmayi ogrenir. Sanatci kisiligi ortaya cikar. Zara'ya geldiginde Zaralilar onu yalniz birakmazlar, hemsehrilerine kucak acarlar, bagirlarina basarlar.



Saz calmayi gittikce gelistiren Halil, sesinin de guzelligi ile sira gecelerinin, dugunlerin, eglence merkezlerinin aranilan insani olur. Annesi ona hep "incik" derdi. Bu incik halk arasinda, kisiligine de uygun olarak "ince"ye donustu. Artik adi Sivas'ta "Ince Halil" olmustu. Herkes ondan "Ince Halil" diye bahsediyordu.

Il disinda ise adi Zarali Halil'di. O yillarda herkes dogru yer ile anilirdi. Diyarbakirli Celal, Malatyali Fahri, Divrikli Nuri ustunses gibi...



Sirti kamburdu Halil'in. Hatta o siralar Sivas'ta Halil'in sesinden guzelligi ve gurlugu sirtindaki kamburundan geliyor derlerdi.



Halil sohretini pekistirmek uzereyken bu sefer de askere alinir. Askerde de kendisini gosterir. Orada duzenlenen her eglenceye salit olarak cikar. Ama Halil hastadir. Ickiye duskunlugu vucudunu iyice yipratmistir. Gordugu tedaviler onu iyilestirmez. Hastalik raporu alarak memleketi Zara'ya doner. Askerligini de zar zor raporla, izinli bitirir. unce Susehri, Sivas, Erzurum gibi yerlerde kendini gostermeye baslar. Gittigi her yerde buyuk ilgi gorur, sesi cok begenilir.



Artik buyuk sehirlere acilma zamaninin geldigini dusunur. Kendisini cok seven ve begenen manifaturaci Sukru Efendi onun elinden tutup Istanbul'a goturur. Bir p lak sirketiyle anlasir. Plak sirketi plak doldurduktan sonra vaat ettigi parayi vermez, mahkemelik olurlar. Ancak Halil'in doldurdugu plak buyuk ilgi gorur, Plaklari yok satar. Sohreti tum ulkeye yayilir. Artik Halil plakcilarin degil, plakcilar onun pesindedir. Eglence dunyasi onu Diyarbakirli Celal ile Erzincanli Seref'le birlikte anmaya baslarlar. O gunku sanat dunyasinin onde gelen isimlerinden Zehra Bilir, Muzaffer Akgun, Nurettin Dadaloglu gibi dev sanatcilar Zarali Halil'i gruplari icine alip yurt turnesine cikarlar.



Sohreti arttikca Zarali Halil'in ickiye duskunlugu de artar. Evini, ailesini, cocuklarini aramaz olur. Yedi yil memleketine ugramaz. Ailesi ona hasret kalir. Sagligi iyice bozulan Halil, sonunda yalnizliga ve bekarliga dayanamaz, memleketine doner. Ama hastaligi ilerlemistir. Hicbir tedavi onu iyilestirmez. Sonunda 15.01.1964 tarihinde Zara''a hayata gozlerini kapar.



Zarali Halil'in yogun bir duygu dunyasi vardir. Merttir. Dostluklara buyuk onem verir. Baskalarinin sevinc ve acilarini paylasmasini bilir. Zarali Halil, hem o devrin buyuk sanatcilarindan ilham almis, hem de Sivas'li sanatcilardan Hafiz Halid Efendi, Feryadi, Hafiz Hakki Bey, Divrikli Nuri ustunses'le mesk ederek onlardan etkilenmistir. Plaklarini okurken de kendisine o devrin en unlu sanatcilari eslik etmistir.