06-26-2008, 10:38 AM
SİVAS’TA KAYNANADAN İZİN ALMADAN HAMAMA GİDEN GELİN (Sivas şivesi ile)
Sivas'ta büyüklerimden dinlediğim bir temsil mi diyelim artık fıkramı diyelim.Sizlerle Sivas şivesi ile paylaşmak istedim. Yöresel şivelerimiz bizlerin öz değerlerimiz ve kendi kültürümüzdür. Zaman zaman makale ve şiirlerimde ben yöresel şivemizi gururla kullanırım.
Sivas'ta günün birinde kaynana ile gelin aynı evi paylaştıkları bir kış gününde evde sobalı , ama her taraf buz gibi imiş .Gelin çok üşümüş.Zemheri ayı,evlerin bacalarındaki saçaklardan buzlar sallanıyor. Gelinin canı hamama gitmek istemiş günlerce kaynanasına yalvarmış,yalvarmış kaynanası bir türlü izin vermiyormuş. ( O dönemde gelinlerin kaynanadan izin almadan nefes bile alması fermana mahsusmuş .)Gelin kaynanasına demiş ki' Gız ana etme dutma gı iliğim gemüğüm buydu donuyom,essah diyom bu ne ki ev bark han gibi soğuk ecük hamama gediyimde iliğim gemüğüm yumuşasın' demiş.Ama kaynana yine ' Otur oturduğun yerde babıya olasıca diziği bük otur,nedecanki hamamda' demiş.Ama gelin kararlı imiş,bakmış olmayacak gitmiş odasına hamam bohçasını hazırlamış,giyinip kuşanmış dış kapıdan tam çıkmak üzere iken kaynanasına seslenmiş' Anaa aha ben hamama gediyom da izin veriyonmu,vermiyonmu' demiş.Kaynana ayağa kalkmış dış kapıya doğru kafasını yöneltip bağırarak' Hele şuğa bahele bohçasını goltuğunun altına almış, birde izin istiyor benden,anam sen zaten gediyon,daha bağa ne soruyon mehelsüz, aha akşam gişin gelsin ben sağa gosteririm boyu devrilesice' demiş.Gelin aldırmayıp kapıyı çekip hamama gitmiş.
Bu temsili büyüklerimiz herhangi bir şey için kafasına koyduğunu yapıp emrivakiye getirip, formalite, için izin almaya kalkışanlara söylerler. Yani derler ki' Sen zaten yapacağını yapmışsın, bohçanı alıp hamama gitmişsin, daha bana ne soruyorsun' derler.
Çok ta doğru değil mi. Örneğim şimdi oğlumuz ve kızımız evleneceği eşini seçiyor, kendi kararını veriyor; bizlere de, anaya babaya da adet yerini bulsun diye formaliteler düşüyor öyle değil mi. Buda onun gibi bir şey işte. Hayır desek ne değişecek ki onlar zaten karar vermişler, yani bohçasını koltuğuna almış hamama gideyim mi diye soruyor. İşte bu temsil de onun gibi...
Saygılarımla..
SABİHA SERİN
Araştırmacı Yazar Şair
SİVAS
Sivas'ta büyüklerimden dinlediğim bir temsil mi diyelim artık fıkramı diyelim.Sizlerle Sivas şivesi ile paylaşmak istedim. Yöresel şivelerimiz bizlerin öz değerlerimiz ve kendi kültürümüzdür. Zaman zaman makale ve şiirlerimde ben yöresel şivemizi gururla kullanırım.
Sivas'ta günün birinde kaynana ile gelin aynı evi paylaştıkları bir kış gününde evde sobalı , ama her taraf buz gibi imiş .Gelin çok üşümüş.Zemheri ayı,evlerin bacalarındaki saçaklardan buzlar sallanıyor. Gelinin canı hamama gitmek istemiş günlerce kaynanasına yalvarmış,yalvarmış kaynanası bir türlü izin vermiyormuş. ( O dönemde gelinlerin kaynanadan izin almadan nefes bile alması fermana mahsusmuş .)Gelin kaynanasına demiş ki' Gız ana etme dutma gı iliğim gemüğüm buydu donuyom,essah diyom bu ne ki ev bark han gibi soğuk ecük hamama gediyimde iliğim gemüğüm yumuşasın' demiş.Ama kaynana yine ' Otur oturduğun yerde babıya olasıca diziği bük otur,nedecanki hamamda' demiş.Ama gelin kararlı imiş,bakmış olmayacak gitmiş odasına hamam bohçasını hazırlamış,giyinip kuşanmış dış kapıdan tam çıkmak üzere iken kaynanasına seslenmiş' Anaa aha ben hamama gediyom da izin veriyonmu,vermiyonmu' demiş.Kaynana ayağa kalkmış dış kapıya doğru kafasını yöneltip bağırarak' Hele şuğa bahele bohçasını goltuğunun altına almış, birde izin istiyor benden,anam sen zaten gediyon,daha bağa ne soruyon mehelsüz, aha akşam gişin gelsin ben sağa gosteririm boyu devrilesice' demiş.Gelin aldırmayıp kapıyı çekip hamama gitmiş.
Bu temsili büyüklerimiz herhangi bir şey için kafasına koyduğunu yapıp emrivakiye getirip, formalite, için izin almaya kalkışanlara söylerler. Yani derler ki' Sen zaten yapacağını yapmışsın, bohçanı alıp hamama gitmişsin, daha bana ne soruyorsun' derler.
Çok ta doğru değil mi. Örneğim şimdi oğlumuz ve kızımız evleneceği eşini seçiyor, kendi kararını veriyor; bizlere de, anaya babaya da adet yerini bulsun diye formaliteler düşüyor öyle değil mi. Buda onun gibi bir şey işte. Hayır desek ne değişecek ki onlar zaten karar vermişler, yani bohçasını koltuğuna almış hamama gideyim mi diye soruyor. İşte bu temsil de onun gibi...
Saygılarımla..
SABİHA SERİN
Araştırmacı Yazar Şair
SİVAS
paylaşım için tşkler..