Sivas - Sivasliyiz.Com

Anadolu-nun fethedilerek Turklesmesi-Muslumanlasmasi 11.asrin baslamis olup,14.asrin tamamlamistir. Anadolu-ya ilk gaza seferleri 1018 yilinda uagri bey kumandasindaki Turkmen birlikleriyle baslamis,sonralari defalarca tekrarlanmis olmakla birlikte fazla ileriye gidememistir.Ancak, 1071 Malazgirt meydan muharebesi sonucunda Anadolu-nun kapilari Turkistan, Horasan, Azerbaycan v.s yerlerden gelen Oguz- Turkmen boylarina mensup gocebeler tarafindan doldurulmuslardi. Yaklasik 4,5 asir suren bu gocler sonucunda bu ulke Muslumanlarin-Turkun vatani hanine gelmistir. Turklerin Anadolu-ya yogun olarak gelislerinin ikinci dalgasi 13. yuzyilin ilk yarisinda Mogol isgali sonucu Turklerin topraklarindan koparak Anadolu-ya gelisleriyle gerceklesmistir.Anadolu-ya gelen Oguz-Turkmen boylari burada kucuk gruplar halinde iskan edindiler Turkmenlerin ilk iskanlari Selcuklular doneminde gerceklesmistir. Karayakup Gazi hazretleri de muhtemelen horasan bolgesinden Mogol akinlari edeniyle 13. yuzyilin baslarinda Anadolu-ya gelen Horasan erenlerinden bir kisidir. Kendisi islam-in ilk yillarinda Horasan bolgesinde hem ticaret, hem de teblig icin girisen Muslumanlarin soyundandir. Kara lakabini almasi da kendisinin Arap kokenli ve esmer tene sahip bir kisi olmasindan kaynaklanmaktadir ki o tarihlerde bu kisilere Arap manasina Kara sifati kullaniliyordu.Nitekim Hz. Ebubekir sidik(RA)-nin soyundan oldugu Osmanli Arsivleri kayitlari arasinda bununan255 numarali ve 1547 tarihli Tapu Tahrir Defterinin 146 sayfasinda soyle gecmektedir. Zaviye-i Karayukup, bermucebi atik, halen Hazreti Ebubekir R.A. neslinden. Yeni Osmanli Arsivinde 37 numarali (1493 tarihli) Tapu Tahrir Defteri-nin 862, sayfasinda ise soyle gecmektedir; Karye-i Karayakup, vakf-i zaviye-i Karayakup der uhde-yi Dervis Mehmet(yani; Dervis Mehmet-e dirlik olarak verilmis olan Karayakup zaviyesine bagli Karayakup koyu). Ayrica Tapu Tahrir Defterlerinde Karayakup Zaviyesi-ne bagli olup vergisini buraya veren baska koy ve mezralarda oldugunu gormekteyiz ki,bu koyler sunlardir; Karye-i Bozuruk(Buyuk koy),Karye-i Vank((vanik koyu)Karye-i Zuvar (zuvar koyu)Karye-i Saruca(Sarica koy)Karye-i Yugur(Yuger koyu),Karye-i Gumusgun (Gumusgun koyu) Karye-i Nimker(nimker koyu) Malikane vakif, Zaviye-i Karayakup, bermucebi atik,halen Hazireti Ebubekir R.A. neslinden Liva-yi Karahisar. seyh-i eren-i Karayakup Gazi tasarrufu zaviye-i Karayakup iki bastan Defteri Atik zamanina degin vakf iken mezbure timara verdigi . Paye-i serir-alaya arz olundukta kibeli-s-sah-i alempenahiden divanisi dahi zaviye-i mezbureye vakfi kayit olunmasi kadimden emir olundu. Hukmu serifi ali san irat olunmagin ber-muceb-i emr-i serifi divanisi dahi kayt olunup, iki yandan sebt olundu. Haliyen mescit der tasarrufu Mevlana Ahmet veled-i Pir Mehmet berati sultani (Padisah- in beratiyla gelirleri Karayakup koyu camisine verilmek sartiyla Mevlana Ahmet oglu Pir Mehmet-e verilmistir.) Karye-i Horzav-i bala(Yukari Horzav koyu), Karye-i Horzav-i zir (Asagi Horzav koyu) karye-i Agil (Agil koyu) Karye-i imur (imur koyu)Karye-i Yurtpinari ( yurtpinari koyu ) Karye-i Tankus ( tankus koyu)ve Karayakup zaviyesinde de zaviyenin evkafindan oldugu yazili olup Seydi Ahmet-in timari olan Dimeker Koyu. Bu tarihlerde yani 1493 tarihinde Karayakup koyunde 7 hane oturmaktadir ki bunlar su kisilerden olusmaktadir. 1) Dervis isa 2) Dervis seyh Ahmet 3) Ahmet oglu Bodur 4) seyh ivaz 5) Ali oglu Namalum 6) Diger Ali 7) Hasan oglu Ali Bu sahislar vergi nufusuna tabi aile reislerini gostermektedir ve bu aileler Karayakup-a devlet tarafindan vakfedilen zaviyeye ait topraklari ekip bicmekteler ve karsiliginda da zaviyeye 1000 kurus vergi vermektedirler. Daha sonraki yillarda tutulan 255 no-lu Tapu Tahrir Defteri (1547 tarihli kayitlarindaki 145 ve 146 no-lu sayfalarda ise Karayakup koyu Pir Mehmet-in oglu Ahmet seyh uhdesinde olup 18 hane halkindan olusmakta olup soyle yazilmaktadir. Karayakup Koyu diger adi Buka-dir.Deveci isimli bir mezrasi vardir.halen munhal olan Karayakup zaviyesi vakfi Pir Mehmet oglu Ahmet seyh-in uzerine kayitlidir.Karayakup-un evladi Sultani berati sahibi olup Divani Atik-te kayitlidir. Karayakup-un evlatlari ekip bictikleri yerlerin vergisini verirler.su hanelerden olusurlar. imam 1-Pir Ahmet oglu ibrahim 2-Pir Ahmet oglu Suleyman 3-Halil oglu Hasan 4-Halil oglu Huseyin 5-ilyas oglu Ali 6-Mahmut oglu Cafer 7-Kara seyh oglu Maksut 8-Veli seyh oglu Osman 9-seyh Ahmet oglu Mehmet 10- - Salih 11- - Musa 12- - Latif 13- - Abdussamed 14-seyh bey oglu seyh bey 15-seyh Mehmet oglu Yusuf 16-Yusuf oglu Abdurrahman 17- - Abdulkerim 18- - Abdulmennan Deveci mezrasinda ise su haneler bulunmaktadir. 16. Seydi oglu Yakup cift ve cubuk sahibidir. 16. Cura oglu Piri - 16. Hasan oglu ibrahim Faki - 16. Onun oglu Ali - 5. Pir Ali Pir veli - 6. Huseyin oglu Hamit - 7. Maksut oglu Yakup - 8 Pir Ahmet oglu Sevindik - 09. Sevindik oglu Guvendik Bekar 10. sehvere oglu Veli cift ve cubuk sahibidir 11. Onun kardesi Nebi Bekar 12. Mehmet oglu Muzaffer cift ve cubuk sahibi 13. Ahmet oglu Mehmet - 14. Mahmut oglu Bilmis - 15.Sevindik biraderi Avunduk bekar 16. Onun kardesi Mehmet - 17. Ahmet oglu Emir - 1255 (miladi 1839) tarihinde 2.Mahmut-un olumu uzerine tahta cikan sultan Abdulmecit-in tahta cikmasiyla ferman ve beratlarin yenilenmesi neticesinde verilen beratta ise su hususlar yazilmaktadir. Binikiyuzellibes (1839) senesi Rebiu-l ahirinin 19. gunu taht-i ali uzere culusu humayunu meymenet-makrun vaki olup, umum en tecdidi berat olunmak fermanim olmagin binaen aleyh dir ki Nezaret-i evkaf-i humayun-u mulukanemden Kara hisari sarkide Susehri nahiyesinde Karayakup karyesinde Hazret-i Ebubekir es sidik R.A neslinden Karayakup mezrasi vakfi-nin ber vechi mesru ata mezra adarlik hissedarligina mutasarrif undan olan evlad-i vakiftan tevki-i refi-i s-san-i hakani es-seyyid numan,es-seyyid Huseyin,seyyid Ahmet ve seyyid Hasan zide salahuhum yedlerinde olan atik berati der aliyyeme getirip tecdidin rica etmeleriyle haklarinda mezid-i inayeti padisaha nem zuhura gelip atik beratlari mucebince tarihi mezbureden itibaren muceddeden bu berat-i serefimi verdim.ve buyurdum ki;merkumun es-seyyid Numan, es-seyyid Huseyin seyyid Ahmet ve seyyid Hasan zide salahuhum uslub-u sabik uzre hissedarlik-i mezbure ber vechi mesru ata mutasarrif un olup eday-i hizmet eylediklerinden sonra is bu berat-i alisanima mugayir hissedarliklar ile taraf-i aherden hic fert mani ve mezahim olmayip,dahl ve taarruz kilmayasuz.soyle bilesiz;alameti serifeme itimat kilalar.Tahriren;1260 cemaziye-l evvel 15. uzeti: 1839 yilinda tahta oturmamla birlikte butun beratlarin yenilenmesi emrim neticesinde;Vakiflar idaresine bagli Karahisar-i sarkide Susehri nahiyesi Karayakup koyu-nde Hz.Ebubekir soyundan olup Karayakup mezrasi-ni kullanmakta olan Seyit Numan,Seyit Huseyin,Seyit Ahmet ve Seyit Hasan ellerinde olan eski beratimi istanbul-a getirip yenilenmesini rica etmisler ve benimde bu kisiler hakkinda ikramda bulunmam neticesinde bu gunden itibaren ellerinde bulunan eski beratlarini yeniledim ve soyle buyurdum;es-seyyid Numan,es-seyyid Huseyin,seyyid Ahmet ve seyyid Hasan eskiden oldugu gibi bu mezrayi kullanacaklar ve hizmetlerine devam edeceklerdir.Disaridan hic kimse benim verdigim bu berata aykiri davranmayacak,bu kisilere hicbir sekilde mani olmayacaklardir ve alameti serifeme guveneceklerdir. Bu beratta goruldugu gibi Karayakup Gazi evladina mezra adarlik olarak verilen bu topraklarin kullanim hakki Karayakup-un evlatlarinin olup hayri ve dini hizmetlerin karsiligi olarak verilmistir.Ayrica cevreden kisilerin de bu topraklara herhangi bir mudahalenin olmamasi icin padisah tembihte bulunmaktadir. Yine Osmanli Arsivi kayitlari icerisinde bulunan ve koylerin vergiye tabi haneleri ve hane reislerini gosteren Temettuat Defterleri icerisinde bulunan Karayakup koyu defterinde ise 19 hane kayitli olarak gorunmektedir ki Hane reislerinin isimleri su sekilde siralanmaktadir. 1) Hatip oglu Suleyman 2) Halil Esbiha oglu Mehmet 3) Bal oglu satilmis 4) Deli Huseyin oglu umer 5) Deli Huseyin oglu Salih 6) Fazlinin oglu Osman 7) Muezzin oglu ibrahim 8 ) Maraz oglu Mustafa 9) Delikesli oglu Veli 10) Genc Mehmet oglu ibrahim 11) Tandir oglu Osman 12) Karabekir oglu Mustafa 13) Delikisi oglu Veli 14) Kisi oglu Abdullah 15) Delikisi oglu Mahmut 16) Karnikara oglu Huseyin 17) Deliemir oglu Ahmet 18 ) Balhasan oglu Huseyin 19) Selim oglu Molla Halil Golova ilcesinin en buyuk ve eski koylerindendir. Golova'nin 8km. dogusunda, asfalt uzerindedir. 103 hane ve 400'u bulan nufusuyla yerlesik insanin en cok oldugu koydur. Koyun, birisi merkez disinda olmak uzere 4 mahallesi vardir. Kuzeyden guneye inen derelerin ayirdigi mahallelerin en buyugu, ayni zamanda en eski yerlesim yeri olan sahadir. Kara Yakup Koyu'nun kurulmasi ile ilgili cesitli belge ve bilgilere rastlanmaktadir. Bunlardan 1255 tarihli bir mahkeme ilamindada belirtildigi gibi koyun ilk kurucularindan seyh Gazi Karayakup'un Peygamber sulalesinden, Hz. Ebubekir'in temiz evlatlarindan ve serefli kadi Sulalesi'nden geldigidir. Karayakup Veli adina bir vakfin kuruldugu ve bu koy ve cevresinin bu vakfin mali kabul edilerek vergi (osur) lerin bu vakfa toplanarak koydeki ve cevredeki insanlarin iase ve ihatalarinin bu vakif vasitasiyla karsilandigi Dogu Karahisar Kadiligi'nin ilaminda belirtilmistir. Koyun kurulusunun ilk islam donemlerine kadar dayandigini Selcuklular zamaninda bu havalenin Turklerin eline gecmesinden sonra koyun kuruldugunu gormekteyiz. Koyun ilk kurulus yeri ile ilgili olarak yine cesitli belgelerde belirtildigi gibi burada degil de turbenin oldugu sahada kurulmus oldugudur. 7 hane olarak kurulan koyun, Gazi Karaya kup ve kardesleri ile onlarin cocuklarinin yasadigi bir koy oldugu belirtilmektedir. Daha sonraki donemlerde ulasimin zorlugu ve yonetimin bu sahada zor olmasi nedeniyle asagi koye inilmistir. Yukari koydeki ilk yerlesimin izlerini bugun de gormek mumkundur. Osmanli doneminde de Karaya kup koyu dirlik merkezi olarak devam etmistir. uevre koylerin vergisini toplama karsiliginda asker besleyen koy, onemli bir merkez durumundadir. Daha sonra nahiye olacak Golova (Agvanis) bile ilk donemlerde Karaya kup'a baglidir. Ancak 1850'den sonra Golova'nin merkeza bir yer olmasi sonucu Karaya kup'un vakif ve seyhlik ozellikleri korunarak Golova'ya baglandigini gormekteyiz.Bu tarihi misyonu ve onemini koy bugun de korumaktadir. Nitekim ilcedeki en eski okul, saglik ocagi ve bir zamanlar karakol bu koyde bulunmaktadir. Yine en fazla nufus bu koyde kislamaktadir. Yazin da geri donuste bu koy basta gelmektedir. sehirle duzenli otobus seferleri cesitli donemlerde hep Karaya kup baglantili yapilmistir.45.000 dekar tarim arazisiyle Golova'da en basta gelen koydur. Ancak bu kadar genis sahanin ancak 100 dekar gibi cok az bir kismi sulanabilmektedir. "insan eksen yetisir" diye tabir olunan topraklarin tek meselesi sudur. Ancak Golova barajindan sulama yapilabilmesi icin etut calismalarina baslanmistir. Bu gerceklesirse arazinin yandan daha fazlasi sulanabilecektir. Bu da koyun ve ilcenin tarimini onemli olcude etkileyecektir. uesitli tarim urunleri yaninda hayvancilik da onemlidir. Yerli sigircilik yaninda zirai uretime de gecilmistir. Modern ahirlarda uretime gecilmistir. Yine ilcenin koyun uretimi yapilan birkac koyunden birisi de Kara Yakup' tur. Ancak bir zamanlar 4000 5.000 koyun bulunurken bugun 400-500 gibi cok dusuk seviyelere inmistir.

Kaynak: Golova Kaymakamligi