12-04-2006, 03:59 PM
Telin/Sucati Kasabasi
Sucati Kasabasi, ilce merkezinin dogu kesiminde yer almaktadir. Gurun ilcesinin belediyelik olan tek yerlesim birimidir. Telin(Sucati), Kayseri Malatya karayolu uzerinde bulunmaktadir. Sivas ili, Gurun ilcesi-ne bagli olan Telin, ilce merkezine 7 km .lik mesafede, Darende-ye 30 km uzaklikta bulunmaktadir. Sucati kasabasinin hudutlari; Telin koyunun Tepecik koyu ile siniri; karatepe sirti, Ahmet ve Uzun Silo tarlasi. Tihmin koyu ile siniri; kisla deresi cok cukur Alici salih arsalari uzumlugu. Karahisar koyu ile siniri; Abbas Ocak tarlasi, Fertik pinari ve korpinar. Batisindaki sinir; dikisirt ve golpinar ve zilcapinar ve maltepe sirti ve kerim cavus agacligi. Gubun koyu ile siniri; Gedik ve killi pinar ve sogutlu dere ve Agcali yolu. Mahken koyu ile sinir, hirsiz pinari. Yuva koyu ile siniri; Kotu sugul ve su, tandirli gedigi ve kuyu.
Sucati Kasabasinin eski ismi Telin-dir. -Telin- kelimesi, Hititce-de -Tepeonu- anlamina gelmektedir. Eski dilde ise; -Yumusak- anlamina gelmektedir. Arapca-daki -kinamak- anlamina gelen -Tel-in- kelimesinden gelmis oldugunu soyleyenler varsa da bu dogru degildir. Tohma Irmaginin diger kollariyla burada uc noktadan birlesmis olmasi nedeniyle Sucati ismi verilmistir. Bu isim, Sivas valiligince de uygun gorulerek tasdik edilmistir. Sucati Kasabasinin tarihi, Gurun ilcesi tarihi kadar eskidir. Gurun, Gubun, Telin, Tihmin, Avgun, Mahgen gibi sonu -in, in, en,an, un, un- gibi eklerle biten yerlesim yerlerinin kesinlikle Hitit tarihiyle bir iliskisi vardir.
Sucati Kasabasi-nda, urenyeri mevkiinde, Fismagara, Kalaycik, Mudurler, Bogazici, sugul, Gazoren ve Karahisar-Sucati arasinda bulunan Gavur kalesi mevkiilerinde, bircok tarihi kalintilar ve eski yerlesim yerleri bulunmaktadir. Kalaycik mevkiinde, kalay ve diger madenleri eritme yerlerinin kalintilari bulunmaktadir. Elmali mevkiinde, cilali tas devrine ait magara resimleri bulunmaktadir. Sarikaya mevkiinde (sugul) ve daha bircok yerde eski yerlesim yeri kalintilari mevcuttur. Say, Aslanli Magara, Anahtarli Magara, Karaagil, Sanci cubugu gibi yerlerde, tarih oncesi caglara ait izleri tasiyan yerlere rastlamak mumkundur. Sanci cubugu denilen yeri eskiden ziyaret yeri olarak kabul edilirdi. Kendisini sanci tutan hastalar buraya getirilir, bu mintika ziyaret ettirirlir. Buradaki calilardan bir cubuk kesilerek hasta kimsenin sirtina hafifce bir kac defa vurulurdu. Yaslilarin anlattiklarina gore; buraya getirilen hastalar mutlaka sifa bulurlardi. Uyuzpinar mevkiinde, birtakim alerjik hastaliklara iyi geldigi soylenen bir su kaynagi bulunmaktadir.
Telin-in icinde bulundugu -Tohma Havzasi-tarih boyunca onemli yerlesim merkezlerinden biri olmus ve ozellikle 14-15 yuzyillarda Selcuklular, ilhanlilar, Eratnanilar, Dulkadirliler, Kadi Burhanettin ve Osmanli Devleti arasinda sik sik el degistirmistir. Somuncu Baba-nin Telin ziyaretinin Kadi Burhanettin donemine rastladigi ve bolgede Akcakoyunlu asiretinin nufusunun etkili oldugu kuvvetle muhtemeldir. uunku, Gurun ve Havalisi 1399 yilinda Yildirim Beyazid tarafindan Osmanli topraklarina katilmistir.
Somuncu Baba-nin Telin ziyaretinin Kadi Burhanettin donemine rastladigi ve bolgede Akcakoyunlu asiretinin nufusunun etkili oldugu kuvvetle muhtemeldir. uunku, Gurun ve Havalisi 1399 yilinda Yildirim Beyazid tarafindan Osmanli topraklarina katilmistir. Sucati Kasabasini Somuncu Baba namiyla meshur olan seyh Hamid-i Veli Hazretleri, XIV: Yuzyilda ziyaret etmistir. Sucati kasbasina yapilan bu ziyaretin Hicri: 800/Miladi: 1397/1398 tarihinde yapildigi, Baspinar-larda bulunan ve bizzat Somuncu Baba tarafindan duzenlenmis olan vakfiyede kayitlidir. Somuncu baba'nin Telin ziyareti, 800/1397/1398 yilinda gerceklesmistir. Bu belgede yorenin bu tarihlerde Akcakoyunlu asiretinin nufusu altinda ve Kadi Burhanettin Devleti-ne bagli oldugu anlasilmaktadir. Somuncu Baba'nin 1400 yilinda acilan Bursa Ulu Camii'nin ilk cuma vaazini yaptigini da biliyoruz. su halde Somuncu Baba Darende'ye yerlesip, cevre koy ve kasabalarda dolastiktan sonra tekrar Bursa'ya gitmistir diyebiliriz. Hatta bu gidis gelisin birkac defa gerceklestigini de soyleyebiliriz. Buyuk mutasavvif seyh Hamid-i Veli -nin ziyareti ile de Gurun ve Gurun-e bagli Telin Koyu (Sucati) cok daha onem kazanmis, bu ziyaretin ve ev sahipliginin maddi ve manevi nimetlerinden faydalanmis, bu durum gunumuze kadar devam etmistir. Sucati kasabasinda Okur-yazarlik orani yuzde 96, genclerin yuzde 90-i lise mezunudur. Kasabada cesitli mesleklere mensup 200-den fazla universite mezunu vardir ve her biri cesitli sektorlerle, devlet kademelerinde onemli gorevler yapmaktadir.
1960 Yilinda 650, 1997 yilinda 473 hane, 2000 yilinda 500 hane olan Sucati Kasabasi-nda goc olayi yasanmaktadir. Sucati Kasabasi-nda goc edenler; Adana, istanbul, izmir, Bursa, Mersin gibi buyuk sehirlere yerlesmislerdir. 1997 Yili itibariyle 1120 erkek, 1099 kadin, toplam 2219 kisi nufusu vardir. icinden uc irmak gecen meyve ve sebzesi bol. Dut, kayisi, bal, balik ve elmesi meshur sirin bir kasabadir.
Sucati kasabasinda Maras mudafaasinda gonullu olarak 500 kisinin, katilmasi ve buyuk bir kisminin geri donememsi Gurun ve havalisinin Milli Mucadelede ne denli guclu katkida bulunmus olmasinin bir gostergesi ve vatan mudafaasinda verdikleri mucadelenin bir delilidir.
Gurunlu sairlerden Yuzbasi Sadik oglu Hafiz Abdi Efendi (Telin-?-1853), Muhsin Sandikkaya (Telin/1933- ), Mahmut Camci (Kirazi/Telin/1938- ), Suna Gulec Emre (Sucati/1976- ) Sucati kasabasindan dogmuslardir. Eski ismi Telin olan Sucati Kasabasinin gelenek ve gorenekleri, konusma dili, sive bakimindan Azerbaycan ve Turkmenistan dili (sivesi) ne uymaktadir. Sucati Kasabasinda halen surdurulmekte olan orf ve adetlerin buyuk bir kismi Kara Kecili oymaginin geleneklerine benzemektedir.
Sucati kasabasinda yasayan halk, yurdumuzun cesitli bolgelerinden gelerek buraya yerlesmislerdir. Koseogullari (Koseoglu) Malatya Akcadag bolgesinden gelmislerdir. Takcilar (Takci), Malatya Akcadag Levent bolgesinden gelmislerdir. Haytalar (Hayta), Tokat ili Behram Koyunden gelmislerdir. Maksutogullari (Madenli) Gaziantep Bolgesinden gelmislerdir.
Sucati Kasabasi, ilce merkezinin dogu kesiminde yer almaktadir. Gurun ilcesinin belediyelik olan tek yerlesim birimidir. Telin(Sucati), Kayseri Malatya karayolu uzerinde bulunmaktadir. Sivas ili, Gurun ilcesi-ne bagli olan Telin, ilce merkezine 7 km .lik mesafede, Darende-ye 30 km uzaklikta bulunmaktadir. Sucati kasabasinin hudutlari; Telin koyunun Tepecik koyu ile siniri; karatepe sirti, Ahmet ve Uzun Silo tarlasi. Tihmin koyu ile siniri; kisla deresi cok cukur Alici salih arsalari uzumlugu. Karahisar koyu ile siniri; Abbas Ocak tarlasi, Fertik pinari ve korpinar. Batisindaki sinir; dikisirt ve golpinar ve zilcapinar ve maltepe sirti ve kerim cavus agacligi. Gubun koyu ile siniri; Gedik ve killi pinar ve sogutlu dere ve Agcali yolu. Mahken koyu ile sinir, hirsiz pinari. Yuva koyu ile siniri; Kotu sugul ve su, tandirli gedigi ve kuyu.
Sucati Kasabasinin eski ismi Telin-dir. -Telin- kelimesi, Hititce-de -Tepeonu- anlamina gelmektedir. Eski dilde ise; -Yumusak- anlamina gelmektedir. Arapca-daki -kinamak- anlamina gelen -Tel-in- kelimesinden gelmis oldugunu soyleyenler varsa da bu dogru degildir. Tohma Irmaginin diger kollariyla burada uc noktadan birlesmis olmasi nedeniyle Sucati ismi verilmistir. Bu isim, Sivas valiligince de uygun gorulerek tasdik edilmistir. Sucati Kasabasinin tarihi, Gurun ilcesi tarihi kadar eskidir. Gurun, Gubun, Telin, Tihmin, Avgun, Mahgen gibi sonu -in, in, en,an, un, un- gibi eklerle biten yerlesim yerlerinin kesinlikle Hitit tarihiyle bir iliskisi vardir.
Sucati Kasabasi-nda, urenyeri mevkiinde, Fismagara, Kalaycik, Mudurler, Bogazici, sugul, Gazoren ve Karahisar-Sucati arasinda bulunan Gavur kalesi mevkiilerinde, bircok tarihi kalintilar ve eski yerlesim yerleri bulunmaktadir. Kalaycik mevkiinde, kalay ve diger madenleri eritme yerlerinin kalintilari bulunmaktadir. Elmali mevkiinde, cilali tas devrine ait magara resimleri bulunmaktadir. Sarikaya mevkiinde (sugul) ve daha bircok yerde eski yerlesim yeri kalintilari mevcuttur. Say, Aslanli Magara, Anahtarli Magara, Karaagil, Sanci cubugu gibi yerlerde, tarih oncesi caglara ait izleri tasiyan yerlere rastlamak mumkundur. Sanci cubugu denilen yeri eskiden ziyaret yeri olarak kabul edilirdi. Kendisini sanci tutan hastalar buraya getirilir, bu mintika ziyaret ettirirlir. Buradaki calilardan bir cubuk kesilerek hasta kimsenin sirtina hafifce bir kac defa vurulurdu. Yaslilarin anlattiklarina gore; buraya getirilen hastalar mutlaka sifa bulurlardi. Uyuzpinar mevkiinde, birtakim alerjik hastaliklara iyi geldigi soylenen bir su kaynagi bulunmaktadir.
Telin-in icinde bulundugu -Tohma Havzasi-tarih boyunca onemli yerlesim merkezlerinden biri olmus ve ozellikle 14-15 yuzyillarda Selcuklular, ilhanlilar, Eratnanilar, Dulkadirliler, Kadi Burhanettin ve Osmanli Devleti arasinda sik sik el degistirmistir. Somuncu Baba-nin Telin ziyaretinin Kadi Burhanettin donemine rastladigi ve bolgede Akcakoyunlu asiretinin nufusunun etkili oldugu kuvvetle muhtemeldir. uunku, Gurun ve Havalisi 1399 yilinda Yildirim Beyazid tarafindan Osmanli topraklarina katilmistir.
Somuncu Baba-nin Telin ziyaretinin Kadi Burhanettin donemine rastladigi ve bolgede Akcakoyunlu asiretinin nufusunun etkili oldugu kuvvetle muhtemeldir. uunku, Gurun ve Havalisi 1399 yilinda Yildirim Beyazid tarafindan Osmanli topraklarina katilmistir. Sucati Kasabasini Somuncu Baba namiyla meshur olan seyh Hamid-i Veli Hazretleri, XIV: Yuzyilda ziyaret etmistir. Sucati kasbasina yapilan bu ziyaretin Hicri: 800/Miladi: 1397/1398 tarihinde yapildigi, Baspinar-larda bulunan ve bizzat Somuncu Baba tarafindan duzenlenmis olan vakfiyede kayitlidir. Somuncu baba'nin Telin ziyareti, 800/1397/1398 yilinda gerceklesmistir. Bu belgede yorenin bu tarihlerde Akcakoyunlu asiretinin nufusu altinda ve Kadi Burhanettin Devleti-ne bagli oldugu anlasilmaktadir. Somuncu Baba'nin 1400 yilinda acilan Bursa Ulu Camii'nin ilk cuma vaazini yaptigini da biliyoruz. su halde Somuncu Baba Darende'ye yerlesip, cevre koy ve kasabalarda dolastiktan sonra tekrar Bursa'ya gitmistir diyebiliriz. Hatta bu gidis gelisin birkac defa gerceklestigini de soyleyebiliriz. Buyuk mutasavvif seyh Hamid-i Veli -nin ziyareti ile de Gurun ve Gurun-e bagli Telin Koyu (Sucati) cok daha onem kazanmis, bu ziyaretin ve ev sahipliginin maddi ve manevi nimetlerinden faydalanmis, bu durum gunumuze kadar devam etmistir. Sucati kasabasinda Okur-yazarlik orani yuzde 96, genclerin yuzde 90-i lise mezunudur. Kasabada cesitli mesleklere mensup 200-den fazla universite mezunu vardir ve her biri cesitli sektorlerle, devlet kademelerinde onemli gorevler yapmaktadir.
1960 Yilinda 650, 1997 yilinda 473 hane, 2000 yilinda 500 hane olan Sucati Kasabasi-nda goc olayi yasanmaktadir. Sucati Kasabasi-nda goc edenler; Adana, istanbul, izmir, Bursa, Mersin gibi buyuk sehirlere yerlesmislerdir. 1997 Yili itibariyle 1120 erkek, 1099 kadin, toplam 2219 kisi nufusu vardir. icinden uc irmak gecen meyve ve sebzesi bol. Dut, kayisi, bal, balik ve elmesi meshur sirin bir kasabadir.
Sucati kasabasinda Maras mudafaasinda gonullu olarak 500 kisinin, katilmasi ve buyuk bir kisminin geri donememsi Gurun ve havalisinin Milli Mucadelede ne denli guclu katkida bulunmus olmasinin bir gostergesi ve vatan mudafaasinda verdikleri mucadelenin bir delilidir.
Gurunlu sairlerden Yuzbasi Sadik oglu Hafiz Abdi Efendi (Telin-?-1853), Muhsin Sandikkaya (Telin/1933- ), Mahmut Camci (Kirazi/Telin/1938- ), Suna Gulec Emre (Sucati/1976- ) Sucati kasabasindan dogmuslardir. Eski ismi Telin olan Sucati Kasabasinin gelenek ve gorenekleri, konusma dili, sive bakimindan Azerbaycan ve Turkmenistan dili (sivesi) ne uymaktadir. Sucati Kasabasinda halen surdurulmekte olan orf ve adetlerin buyuk bir kismi Kara Kecili oymaginin geleneklerine benzemektedir.
Sucati kasabasinda yasayan halk, yurdumuzun cesitli bolgelerinden gelerek buraya yerlesmislerdir. Koseogullari (Koseoglu) Malatya Akcadag bolgesinden gelmislerdir. Takcilar (Takci), Malatya Akcadag Levent bolgesinden gelmislerdir. Haytalar (Hayta), Tokat ili Behram Koyunden gelmislerdir. Maksutogullari (Madenli) Gaziantep Bolgesinden gelmislerdir.
