07-17-2008, 09:38 PM
Arıklar, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.
KÜLTÜR
Köydeki Aileler Kartal, Kelmemik, Muraloğlu, Aydınlar, Kaya (İMAMGİL), Gül, Erbaş, Taşçılar, Ercanlar, Köseler, Mollalıgil,GÜLTEPE,GÜLTEPE ailesinin tanınmış siması Şeker Ahmet GÜLTEPE, hem köyün hem bölgenin en ünlü şahsiyetidir. Genç yaşta başladığı güreş hayatı daha sonra yeni kahramanlıklarla sürüp gitmiştir. Akranları ölmüş olmasına rağmen Şeker Ahmet dimdik ayaktadır. Çerkes Kamil'le girdiği mücadeleden yüzünün akıyla çıkmıştır. Bir tek dilekçesiyle Kızıldon Köyünün ünlü şahsiyeti Kamil 115 gün hapis yatmıştır. Misafirperverliği ismi kadar ünlüdür. Bir dilenci bile Arıklar köyünde ancak Şeker Ahmet'in hanesine misafir olabilir. O köyde Şeker Ahmet'in çayını içmeyen bir kişi yoktur. Yurtdışı ve Kayseri maceralarından sonra köyünde sakin bir emeklilik hayatı sürmektedir. Torunları hayattaki en kıymetli varlıklarıdır ve ona sonsuz saygı ve hürmet beslemektedir. Sevgili eşi Cemile 2005 yılında vefat etmiştir. Aralarındaki aşk dillere destan olmuştur.
Kültür
Köyün gelenek ve görenekleri bildiğimiz diğer köylerden pek farklılık göstermez. Klasik bir Anadolu köyü olup gelenek göreneklerine genelde bağlı, İslami ağırlıklı sünni ve Türk geleneklerine uygun bir köydür. Yöresel yemekleri de genelde çevre köylerden farklı değildir. Tandırda yapılan ekmekleri vardı ve eşkili derlerdi. Kışları genelde nar eşkilisi ve yufka ekmek yaparlardı. Zamanla güzine sobaları çıktı ve kömbe dediiğmiz ekmekler pişirilmeye başlandı. Genel yemekleri: Bulgur çorbası, düğülcek çorbası, herle, bulama aşı, bulgur pilavı, yağlama, dönderme, piriç sütlüsü, madımak aşı, sarma, klasik patates yemekleri, dal turşusu.
Ziyaret Yerleri
Şifa Dede
Şifa Dede’nin türbesi Arıklar Köyü’nün üst tarafındaki mezarlıktadır. Kimliği konusunda yazılı herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır. Halk, onun veli ve Allah’ın sevgili bir kulu olduğunda hem fikirdir. Şifa Dede’nin yattığı türbenin yüksekliği iki metreyi aşkın olup güneybatı istikametinde yer alan kapının üzerindeki mermerde “Şifa Dede” ismi yazılıdır. Türbenin iki penceresi olup üzeri kubbe şeklinde yapılmış ve her tarafı yeşile boyanmış durumdadır. Türbenin yaklaşık üçte birine sanduka yerleşmiş vaziyette ve geri kalan kısım halı ve kilimlerle serilidir. Duvarda halı seccade ve tesbihler göze çarpmaktadır.
Başta Arıklar Köyü olmak üzere İğdeliören, Yunusören ve Kızıldon gibi çevre köylerden gelen insanlar burayı şu amaçlar doğrultusunda ziyaret etmektedirler:
Havalar kurak gittiği zaman yağmur duası için Şifa Dede türbesinde toplanılır, kurbanlar kesilerek namaz kılınıp dua ve niyazda bulunulur.
Çocuğu olmayan ve olup da çocuğu yaşamayan kadınlar burayı ziyaret ederek dilek ve isteklerini belirtip mümkünse kurban keserler.
Ağzı eğilenler ve felç geçirenler adı geçen türbeyi ziyaret ederek oranın toprağından yerler.
Bunların haricinde çeşitli ağrısı, sızısı olanların şifa ümidiyle burayı ziyaret ettikleri belirtilmektedir.
Coğrafya
Sivas iline 80 km Şarkışla ilçesine 42 km uzaklıktadır,Kızılırmak köyün 1 k.m altından geçmektedir...köyün genç ve çocuklarının en çok eğlendiği mekandır...Arıklar köyünde tüm gençler yüzme bilir, bu kızılırmak sayesindedir...
İklim
Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir. Karasal iklim, kıtaların orta kesimlerinde deniz etkisinden uzak yerlerde, ve Kuzey Yarım Küre'de etkili olan iklim çeşitidir. Kışları soğuk ve karlı geçer, yazlar ise özellikle Orta Asya'da ve Anadolu'da sıcak ve kurak geçer, Türkiye'nin büyük bir kısmında özellikle İç Anadolu Bölgesi'de, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ve Doğu Anadolu Bölgesi'nde etkili olur.
Karasal iklimin görüldüğü yerlerde kış erken başlar ve ortama olarak 90 gün karın yerde kalma süresi vardır. Yazlar da kış kadar erken başlar ve sıcaktır fakat nem az olduğundan dolayı bu sıcaklık fazla hissedilmez, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık ve yıllık sıcaklık farkı çok fazladır.
Karasal iklim: Ülkemizde Karasal İklim, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ile İç Batı Anadolu Bölümünde görülür. Genel özellikleri şunlardır:
Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. İç Anadolu Bölgesinde maksimum yağış ilkbaharda, minimum yağış yazın düşer. İç Anadolu da ortalama yağış 300-400 mm’dir. İç Anadolu’nun kış sıcaklık ortalaması, -1, -5 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 22-23 °C, yıllık sıcaklık ortalaması ise, 10-11 °C’dir. Ege Bölgesinin İç batı Anadolu Bölümünde de yağışlar kıyı kesimine göre azdır. Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu kesiminde yıllık sıcaklık ortalaması, 4-6 °C’dir. Kuzeydoğu Anadolu’da kış sıcaklık ortalaması, -7, -10 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 17-19 °C’dir. Yıllık yağış miktarı, 500-600 mm’dir. Güneydoğu Anadolu’da ise ortalama yağış, 400-700 mm’dir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kış mevsimi çok karlı ve donlu geçmemekle beraber, yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir. Güneydoğu Anadolu’da yıllık ortalama sıcaklık, 15-16 °C, kış sıcaklığı, -1,4 °C, yaz sıcaklığı ise, 30-35 °C’dir.
Nüfus
Yıllara göre köy nüfus verileri(sürekli yurt dışı göç vermektedir)
2007 131
2000 240
1997 304
Ekonomi
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. gelirin çoğu dışarda çalışanlar tarafından elde edilir.
Tarım;
(Ziraat) Bitkisel ve Hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasına denir. Diğer bir ifade ile, insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü tarımsal-hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya özel alanlarda yapılan balıkçılık faaliyetlerinin tümüdür.
Bu bilim dalı bilimsel bilginin yanısıra özel yetenek ve önsezi gerektirir. Uygulamalı bir bilim dalı olup, Amacı insanların yararına ekonomik değerler elde etmektir.
Tarım, iki temel üretim dalından oluşur. Bunlar Bitkisel Üretim ve Hayvansal Üretim dir. Bu iki temel tarımsal üretim dalı ve hatta tanımları arasındaki tek ayrım, kullandıkları materyalin birinde bitki ötekinde ise hayvan materyali oluşudur.
Hayvansal üretimi tarımın dışında kabul etmek, günümüz gerçeklerine aykırı ve çağın gerisinde kalmış bir görüştür ve ancak geri kalmış ya da gelişmekte olan toplumlarda geçerlidir. Çünkü bu iki temel üretim kolu, birbirine gereksinimi olan, birbirini tamamlayan ve destekleyen iki üretim dalıdır.
Bitkisel Üretim
Tarla Bitkileri Yumuşak Çekirdekli Meyve Yetiştiriciliği Sert çekirdekli Meyve Yetiştiriciliği Üzümsü Meyve Yetiştiriciliği Akdeniz Tropik ve Subtropik meyveler Yetiştiriciliği Sebze yetiştiriciliği Bağ Yetişitriciliği Süs Bitkileri Yetiştiriciliği Meyve Yetiştiriciliği
Hayvansal üretim Sığırcılık
Atçılık Koyunculuk Besicilik Kanatlı Hayvan ve Yetiştiriciliği Arı Yetiştiriciliği İpek Böcekçiliği Kürk Hayvancılığı Su Ürünleri Kırsal Kalkınma Destekleri - Teşvik ve Yatırımlar Kooperatifçilik Organik Tarım Örtüaltı Yetiştiriciliği Tarım Ekonomisi Tarımsal Mekanizasyon Tarım Tedarik Tarım Teknolojisi Tarımsal Yapılar ve Sulama Toprak Analizi ve Gübreleme Toprak Bilgisi Topraksız Tarım Zirai İlaçlama Teknikleri
Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:
2004 - Şadi Kartal
1999- Şadi Kartal
1994-Şaban Gök-Mehmet Kartal
1989-Mehmet Kartal
1985-Ahmet Kaya
1981-Ahmet Kaya
1976-Ahmet Kaya
1971-Ahmet Kaya
Altyapı bilgileri
Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup iki tarafdanda köye 5 km de kalmışdır köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
KÜLTÜR
Köydeki Aileler Kartal, Kelmemik, Muraloğlu, Aydınlar, Kaya (İMAMGİL), Gül, Erbaş, Taşçılar, Ercanlar, Köseler, Mollalıgil,GÜLTEPE,GÜLTEPE ailesinin tanınmış siması Şeker Ahmet GÜLTEPE, hem köyün hem bölgenin en ünlü şahsiyetidir. Genç yaşta başladığı güreş hayatı daha sonra yeni kahramanlıklarla sürüp gitmiştir. Akranları ölmüş olmasına rağmen Şeker Ahmet dimdik ayaktadır. Çerkes Kamil'le girdiği mücadeleden yüzünün akıyla çıkmıştır. Bir tek dilekçesiyle Kızıldon Köyünün ünlü şahsiyeti Kamil 115 gün hapis yatmıştır. Misafirperverliği ismi kadar ünlüdür. Bir dilenci bile Arıklar köyünde ancak Şeker Ahmet'in hanesine misafir olabilir. O köyde Şeker Ahmet'in çayını içmeyen bir kişi yoktur. Yurtdışı ve Kayseri maceralarından sonra köyünde sakin bir emeklilik hayatı sürmektedir. Torunları hayattaki en kıymetli varlıklarıdır ve ona sonsuz saygı ve hürmet beslemektedir. Sevgili eşi Cemile 2005 yılında vefat etmiştir. Aralarındaki aşk dillere destan olmuştur.
Kültür
Köyün gelenek ve görenekleri bildiğimiz diğer köylerden pek farklılık göstermez. Klasik bir Anadolu köyü olup gelenek göreneklerine genelde bağlı, İslami ağırlıklı sünni ve Türk geleneklerine uygun bir köydür. Yöresel yemekleri de genelde çevre köylerden farklı değildir. Tandırda yapılan ekmekleri vardı ve eşkili derlerdi. Kışları genelde nar eşkilisi ve yufka ekmek yaparlardı. Zamanla güzine sobaları çıktı ve kömbe dediiğmiz ekmekler pişirilmeye başlandı. Genel yemekleri: Bulgur çorbası, düğülcek çorbası, herle, bulama aşı, bulgur pilavı, yağlama, dönderme, piriç sütlüsü, madımak aşı, sarma, klasik patates yemekleri, dal turşusu.
Ziyaret Yerleri
Şifa Dede
Şifa Dede’nin türbesi Arıklar Köyü’nün üst tarafındaki mezarlıktadır. Kimliği konusunda yazılı herhangi bir bilgiye rastlanmamaktadır. Halk, onun veli ve Allah’ın sevgili bir kulu olduğunda hem fikirdir. Şifa Dede’nin yattığı türbenin yüksekliği iki metreyi aşkın olup güneybatı istikametinde yer alan kapının üzerindeki mermerde “Şifa Dede” ismi yazılıdır. Türbenin iki penceresi olup üzeri kubbe şeklinde yapılmış ve her tarafı yeşile boyanmış durumdadır. Türbenin yaklaşık üçte birine sanduka yerleşmiş vaziyette ve geri kalan kısım halı ve kilimlerle serilidir. Duvarda halı seccade ve tesbihler göze çarpmaktadır.
Başta Arıklar Köyü olmak üzere İğdeliören, Yunusören ve Kızıldon gibi çevre köylerden gelen insanlar burayı şu amaçlar doğrultusunda ziyaret etmektedirler:
Havalar kurak gittiği zaman yağmur duası için Şifa Dede türbesinde toplanılır, kurbanlar kesilerek namaz kılınıp dua ve niyazda bulunulur.
Çocuğu olmayan ve olup da çocuğu yaşamayan kadınlar burayı ziyaret ederek dilek ve isteklerini belirtip mümkünse kurban keserler.
Ağzı eğilenler ve felç geçirenler adı geçen türbeyi ziyaret ederek oranın toprağından yerler.
Bunların haricinde çeşitli ağrısı, sızısı olanların şifa ümidiyle burayı ziyaret ettikleri belirtilmektedir.
Coğrafya
Sivas iline 80 km Şarkışla ilçesine 42 km uzaklıktadır,Kızılırmak köyün 1 k.m altından geçmektedir...köyün genç ve çocuklarının en çok eğlendiği mekandır...Arıklar köyünde tüm gençler yüzme bilir, bu kızılırmak sayesindedir...
İklim
Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir. Karasal iklim, kıtaların orta kesimlerinde deniz etkisinden uzak yerlerde, ve Kuzey Yarım Küre'de etkili olan iklim çeşitidir. Kışları soğuk ve karlı geçer, yazlar ise özellikle Orta Asya'da ve Anadolu'da sıcak ve kurak geçer, Türkiye'nin büyük bir kısmında özellikle İç Anadolu Bölgesi'de, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ve Doğu Anadolu Bölgesi'nde etkili olur.
Karasal iklimin görüldüğü yerlerde kış erken başlar ve ortama olarak 90 gün karın yerde kalma süresi vardır. Yazlar da kış kadar erken başlar ve sıcaktır fakat nem az olduğundan dolayı bu sıcaklık fazla hissedilmez, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık ve yıllık sıcaklık farkı çok fazladır.
Karasal iklim: Ülkemizde Karasal İklim, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri ile İç Batı Anadolu Bölümünde görülür. Genel özellikleri şunlardır:
Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. İç Anadolu Bölgesinde maksimum yağış ilkbaharda, minimum yağış yazın düşer. İç Anadolu da ortalama yağış 300-400 mm’dir. İç Anadolu’nun kış sıcaklık ortalaması, -1, -5 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 22-23 °C, yıllık sıcaklık ortalaması ise, 10-11 °C’dir. Ege Bölgesinin İç batı Anadolu Bölümünde de yağışlar kıyı kesimine göre azdır. Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeydoğu kesiminde yıllık sıcaklık ortalaması, 4-6 °C’dir. Kuzeydoğu Anadolu’da kış sıcaklık ortalaması, -7, -10 °C, yaz sıcaklık ortalaması, 17-19 °C’dir. Yıllık yağış miktarı, 500-600 mm’dir. Güneydoğu Anadolu’da ise ortalama yağış, 400-700 mm’dir. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde kış mevsimi çok karlı ve donlu geçmemekle beraber, yaz mevsiminde şiddetli kuru sıcaklar egemendir. Güneydoğu Anadolu’da yıllık ortalama sıcaklık, 15-16 °C, kış sıcaklığı, -1,4 °C, yaz sıcaklığı ise, 30-35 °C’dir.
Nüfus
Yıllara göre köy nüfus verileri(sürekli yurt dışı göç vermektedir)
2007 131
2000 240
1997 304
Ekonomi
Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. gelirin çoğu dışarda çalışanlar tarafından elde edilir.
Tarım;
(Ziraat) Bitkisel ve Hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasına denir. Diğer bir ifade ile, insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü tarımsal-hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya özel alanlarda yapılan balıkçılık faaliyetlerinin tümüdür.
Bu bilim dalı bilimsel bilginin yanısıra özel yetenek ve önsezi gerektirir. Uygulamalı bir bilim dalı olup, Amacı insanların yararına ekonomik değerler elde etmektir.
Tarım, iki temel üretim dalından oluşur. Bunlar Bitkisel Üretim ve Hayvansal Üretim dir. Bu iki temel tarımsal üretim dalı ve hatta tanımları arasındaki tek ayrım, kullandıkları materyalin birinde bitki ötekinde ise hayvan materyali oluşudur.
Hayvansal üretimi tarımın dışında kabul etmek, günümüz gerçeklerine aykırı ve çağın gerisinde kalmış bir görüştür ve ancak geri kalmış ya da gelişmekte olan toplumlarda geçerlidir. Çünkü bu iki temel üretim kolu, birbirine gereksinimi olan, birbirini tamamlayan ve destekleyen iki üretim dalıdır.
Bitkisel Üretim
Tarla Bitkileri Yumuşak Çekirdekli Meyve Yetiştiriciliği Sert çekirdekli Meyve Yetiştiriciliği Üzümsü Meyve Yetiştiriciliği Akdeniz Tropik ve Subtropik meyveler Yetiştiriciliği Sebze yetiştiriciliği Bağ Yetişitriciliği Süs Bitkileri Yetiştiriciliği Meyve Yetiştiriciliği
Hayvansal üretim Sığırcılık
Atçılık Koyunculuk Besicilik Kanatlı Hayvan ve Yetiştiriciliği Arı Yetiştiriciliği İpek Böcekçiliği Kürk Hayvancılığı Su Ürünleri Kırsal Kalkınma Destekleri - Teşvik ve Yatırımlar Kooperatifçilik Organik Tarım Örtüaltı Yetiştiriciliği Tarım Ekonomisi Tarımsal Mekanizasyon Tarım Tedarik Tarım Teknolojisi Tarımsal Yapılar ve Sulama Toprak Analizi ve Gübreleme Toprak Bilgisi Topraksız Tarım Zirai İlaçlama Teknikleri
Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:
2004 - Şadi Kartal
1999- Şadi Kartal
1994-Şaban Gök-Mehmet Kartal
1989-Mehmet Kartal
1985-Ahmet Kaya
1981-Ahmet Kaya
1976-Ahmet Kaya
1971-Ahmet Kaya
Altyapı bilgileri
Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup iki tarafdanda köye 5 km de kalmışdır köyde elektrik ve sabit telefon vardır.
