12-22-2006, 12:11 AM
![[Resim: dsc00024ck4.jpg]](http://img179.imageshack.us/img179/4053/dsc00024ck4.jpg)
Ziniski Divrigi;nin ilk akla gelen koylerindendir.Gecen yuzyila kadar bir kasaba buyuklugunde canliligini korumus,uzun bir zaman burada medrese egitimi bile yapilmistir.Koy alani her noktasiyla eski bulgulari vermekte,ozellikle su kanallari,sayisiz tandir harabesi dikkati cekmektedir.Halen uc mahalle gorulur.Tekke mahallesi,orta mahalle ve kilise mahallesi.Halkinin uyanikligi ile ayrica taninmistir.
Tarihi arastirmalarimiz Ziniski koyunun Mengucekogullari doneminde onemli bir kasaba oldugu yolundadir.Bilindigi gibi Mengucekogullari Malazgirt zaferi (1071)-nin ardindan yukari Firat havzasinda kurulmus ve varligini 200 yil surdurmus bir Turk beyligidir.Mengucekliler doneminde Ziniski-nin asil adi Zafeskidir.Bu kasaba da o donemde yogun olarak Ermeni ve Rum nufus bulunmaktadir.Halen gunumuzde koyun bir mahallesi Kilise veyahut Gavur mahallesi adi ile anilmaktadir.Koyde 4 buyuk kilisenin varligi bu bilgilerimizi dogrulamakta olup kilisenin kalinti ve yerleri mevcuttur.O donemde koyde yasamakta olan Ermeni nufus zanaatkar kesimi,Rum ahali ise ciftcilikle ugrasmaktadir.Ermeni nufusun ozellikle Divrigi demir madenlerini isleyerek Mengucekogullari Beyliginin demir ve benzeri savas malzemelerini temin etmesi beyligin bu yoreye verdigi onemi arttirmistir.uylesine ki bu onem kasabada yasayan refah durumu yuksek zanaatkar kesimi olusturan Ermeniler ile ciftcilikle ugrasan Rum ahali arasinda rekabet olusmasina yol acmis bu iki grup arasinda zaman zaman anlasmazliklara yol acmistir.Halen islenmis ve dokum ocagi olarak kullanilmis curuflarin kalintilarina gunumuzde de rastlanilmaktadir.
Bugun kucuk bir koy olan Akmese (Ziniski) Osmanlilar doneminde de oldukca buyuk bir kasabadir.Sivastan Divrigiye gelen Evliya uelebi su bilgileri vermektedir.
Zaradan sonra Karabeli asip Yagbasan koyune geldik.Butun halki Muslumandir.Meli Dede tekkesi adiyla buyuk bir tekkesi vardir.Buradan yine Doguya gidip Zafeski (Ziniski) koyune geldik.Kasaba buyuklugunde bagli bahceli, camii,hamami,hani ve pazari olan guzel bir koydur.Firat (ualti cayi) nehrinin kenarinda ise de yine Sivas tarafina duser.istanbulda Basbaki kulu ibrahim Aganin koyudur.Bilindigi gibi Osmanli maliye teskilatinda birinci derecede tahsil memuruna Basbaki denilmektedir.
Ziniski koyu denince ilk akla gelen Seyyid Baba Hz.nin yatiridir.Divrigiye 24 km. uzaklikta olup yorenin en onemli ziyaret yerlerinden birisidir.Bulundugu Ziniski koyune ayri bir sahsiyet kazandirmistir.Seyyid Baba Hz. Horasan erenlerinden olup Alp-Erendir.Bu yorenin Muslumanlastirilmasinda onemli bir yeri vardir.uevre halki arasinda yaygi olan soylenti Seyit Baba Hz.nin Mengucekliler doneminde sahlarin sancaktari oldugu ve buradaki bir savasta sehit oldugudur.Bu yuzden ona sehit gozuyle bakilmakta ve buyuk saygi gosterilmektedir.Yine Kanuni devrine ait 1530 tarihli mufassal tahrir defterinde ise Vakf-i Medrese-i Ziniski haliya harap olup amelden kaldugu acilden karyeyi mezbure olunur imis denilmekte Ziniskideki eski medresenin daha o tarihlerde tatil olmasi sebebiyle vakfinin ilgili mescide devredildigi isaret edilmektedir.Buradaki kasit o donemdeki medrese egitiminin Seyyid Baba Hz.nin bu yoreye gelmesiyle birlikte daha da ileriye donuk onem kazandigi ve medresede egitim gorenlerin ihtiyac ve giderleri kurulan bir vakifla mumkun oldugu belirtilmistir.soyle ki vakfin tum geliri yoredeki tarla,bostan ve bahcelerden temin edilmis olup Mescid-i mezburenin tevliyetine Mehmet Bin Berat-i Padisahi ile mutasarrif gosterilmistir.Bu zatin ismi vakfa gosterdigi yararliliktan dolayi daha sonra Ziniskideki en yuksek tepeye verilmistir.
Ziniski koyunun Osmanli doneminde yetistirdigi onemli sahsiyetler de vardir. Bunlardan en onemlisi Kanuni doneminde onemli gorevler ustlenen Memis Pasadir.Memis Pasa, Tuna boylarinda savasan onemli bir askerdir.Ayrica sair olarak Fakir Ednayi yetistirmistir.Yine Basbaki kulu ibrahim Agayi yetistirmistir.Diger yetisen kiymetlileri de vardir.Bugun bu koyde 174 nufus yasamaktadir.Cumhuriyet doneminde Akmese adini alan Ziniski koyunde ekonomik sartlarin zorlugu bu yoredeki nufusun goc etmesine yol acmistir.Nufusun buyuk bolumu istanbul ve cevre illere dagilmistir.