05-11-2007, 03:56 PM
Gerci simdi elektrikler kesilince otomatik olarak devreye giren lambalar, hatta jeneratorler var ama mum hayatimiz boyunca evimizin demirbasi olmustur. Onu o kadar hayatimizin olagan bir parcasi olarak algilamisizdir ki, fitiline bir kibrit caktigimizda onun nasil yandigini, yandikca kati kisminin nereye gittigini dusunmeyiz bile.
Tarihi cok eskiye uzanan mum isiginin adeta buyulu bir gucu vardir. insanda romantik duygular uyandirdigi gibi, tum dinlerde ruhani bir yeri de vardir. Ayin ve adaklarin vazgecilmez malzemesidir. Mum tarihin ilk icatlarindan biridir. Misir'da ve Girit adasinda milattan 3000 yil onceden kalma mumlar bulunmustur ama en yaygin kullanisi ortacagda Avrupa'da olmustur. Tarihi bu kadar eski olup da gunumuzde de popularitesini yitirmeyen ve cok yaygin olarak kullanilan baska hicbir sey yoktur.
Aslinda mumun yapisi cok basittir ama yanma mekanizmasi o kadar basit degildir. Mumun yapisinda iki ana eleman vardir. Birincisi yakit gorevini goren, bir cesit balmumu, ikincisi de emici ozelligi olan bir cesit sicim, yani fitil. Fitilin emici ozelligi cok onemlidir. uunku mumun yanma sirri burada gizlidir. Bu ozellik gaz lambalarinin fitillerinde de vardir ve onlar da ayni prensiple calisirlar.
Elinize herhangi bir sicim alip ucundan su dolu bir kaba daldirdiginizda suyun sicim tarafindan emildigini ve suyun sicim boyunca yukari ciktigini renginin koyulasmasindan anlayabilirsiniz. iste fitil de mumun ust kisminda alevden dolayi eriyen balmumunu emerek ust kismina tasir ve bu bolgede yanmanin devamini saglar, yani burada asil yanan ve isigi veren fitil degil balmumunun kendisidir.
Parafin balmumlari ham petrolden yapilir, yani koyu bir hidrokarbon olup iyi bir yanicidirlar. uakmagi cakip fitili tutusturunca, mumun en ust tabakasinin da erimesine ve dolayisiyla mekanizmanin calismaya baslamasina sebep olursunuz. Fitil, bu erimis balmumunu yukari aleve dogru tasir, balmumu alevin sicakliginda buharlasir ve tutusur. Yanan sey aslinda mumun kati kismi oldugundan mum tumuyle yanip bittiginde geriye pek bir sey kalmaz.
Mum yapmada en cok ari balmumu, benzin uretiminde petrolden cikan bir yan urun olan parafin veya bitkisel ve hayvansal yaglardan yapilan 'stearin' kullanilir. Gunumuzde en fazla kullanilan mumlar bunlarin karisimi ile elde ediliyor. Mumlar cekme yontemi ile, dokulerek veya pres edilerek yapiliyor. Her sey tamamlandiktan sonra boya banyolarina sokulurlar ve en sonunda da parlaklik kazandirmak icin soguk suya daldirilirlar.
Tarihi cok eskiye uzanan mum isiginin adeta buyulu bir gucu vardir. insanda romantik duygular uyandirdigi gibi, tum dinlerde ruhani bir yeri de vardir. Ayin ve adaklarin vazgecilmez malzemesidir. Mum tarihin ilk icatlarindan biridir. Misir'da ve Girit adasinda milattan 3000 yil onceden kalma mumlar bulunmustur ama en yaygin kullanisi ortacagda Avrupa'da olmustur. Tarihi bu kadar eski olup da gunumuzde de popularitesini yitirmeyen ve cok yaygin olarak kullanilan baska hicbir sey yoktur.
Aslinda mumun yapisi cok basittir ama yanma mekanizmasi o kadar basit degildir. Mumun yapisinda iki ana eleman vardir. Birincisi yakit gorevini goren, bir cesit balmumu, ikincisi de emici ozelligi olan bir cesit sicim, yani fitil. Fitilin emici ozelligi cok onemlidir. uunku mumun yanma sirri burada gizlidir. Bu ozellik gaz lambalarinin fitillerinde de vardir ve onlar da ayni prensiple calisirlar.
Elinize herhangi bir sicim alip ucundan su dolu bir kaba daldirdiginizda suyun sicim tarafindan emildigini ve suyun sicim boyunca yukari ciktigini renginin koyulasmasindan anlayabilirsiniz. iste fitil de mumun ust kisminda alevden dolayi eriyen balmumunu emerek ust kismina tasir ve bu bolgede yanmanin devamini saglar, yani burada asil yanan ve isigi veren fitil degil balmumunun kendisidir.
Parafin balmumlari ham petrolden yapilir, yani koyu bir hidrokarbon olup iyi bir yanicidirlar. uakmagi cakip fitili tutusturunca, mumun en ust tabakasinin da erimesine ve dolayisiyla mekanizmanin calismaya baslamasina sebep olursunuz. Fitil, bu erimis balmumunu yukari aleve dogru tasir, balmumu alevin sicakliginda buharlasir ve tutusur. Yanan sey aslinda mumun kati kismi oldugundan mum tumuyle yanip bittiginde geriye pek bir sey kalmaz.
Mum yapmada en cok ari balmumu, benzin uretiminde petrolden cikan bir yan urun olan parafin veya bitkisel ve hayvansal yaglardan yapilan 'stearin' kullanilir. Gunumuzde en fazla kullanilan mumlar bunlarin karisimi ile elde ediliyor. Mumlar cekme yontemi ile, dokulerek veya pres edilerek yapiliyor. Her sey tamamlandiktan sonra boya banyolarina sokulurlar ve en sonunda da parlaklik kazandirmak icin soguk suya daldirilirlar.
mum tarifi verdin bize 
ya abla sen ne zekiymissin hemmen anladin..