Ateşli Çocuğa Yaklaşım Nasıl Olmalı?*
Uzm. Dr. Erkan Ataş
Enfeksiyon hastalıkları ile birlikte görülen ateş tek başına bir hastalık değil bir bulgudur. Altta yatan hastalığın işareti olabileceğinden, ateşin gerçek sebebinin bulunması gerekir.
Bebeklik ve çocukluk çağında anne ve ba-baları en çok endişelendiren durumların başın-da “ateş” gelir. Aileler kendilerinde telaş uyan-dıran bu durumla sık sık karşı karşıya gelir. Za-ten enfeksiyon hastalıkları en sık olarak bağı-şıklık sistemi olgunlaşmasını henüz tamamla-mamış olan 3 yaşın altındaki bebek ve çocuk-larda görülür. Bu açıdan anne ve babaların ateşin nasıl oluştuğu, nasıl ölçülüp değerlendi-rildiği, ateşe neden olan ciddî bakteri enfeksi-yonlarının belirti ve bulgularının neler olduğu, ne zaman ve nasıl tedavi edilmesi gerektiği ko-nularında bilgi sahibi olmaları önem taşır. Ateş, vücudun farklı virüs, bakteri ve diğer mikroor-ganizmaları tanımlama ve onlarla savaşın ne-deni ile ortaya çıkar. Ateşin en sık görülen se-bebi enfeksiyonlar olup; çocuklar hayatlarının ilk beş-altı yılında çok sık viral enfeksiyona bağlı ateşli hastalık geçirebilir. Ateşten şüphelenildi-ğinde, çocuğunuzun mutlaka vücut ısısı ölçül-melidir. Çocuğun alnına dokunularak hissedi-len vücut ısısı güvenilir olmayıp, termometreler ise elinizden daha hassas olup gerçek vücut ısı-sını ölçerler.
Ateş nedir?
Vücut ısısı, normal seviyenin üzerine çıktı-ğında ateş olarak adlandırılır. İnsanlar için or-talama normal vücut ısısı 37°C olarak kabul edilir. İnsanlar iç vücut ısılarını çok iyi kontrol ederler. Beyindeki hipotalamus, termostat gibi görev yaparak vücut ısısını dengeler. Hipota-lamus, vücut ısısını yüksek dereceye ayarladı-ğında ateş oluşur. Ateşin yükselmesine kanda bulunan pirojen ismi verilen küçük moleküller sebep olur. Pirojenler, bakteri, virüs veya tok-sinler gibi dış kaynaklardan gelebilir. Bazı du-rumlarda, vücut ısısının artmış olması enfek-siyon ile savaşmada yardımcı olurken, bu her zaman geçerli değildir.
Anne ve babalar ateş konusunda çok en-dişeli davranırlar. Eğer çocuğunuzun vücut ısısı makattan 38° C üzerinde, kulaktan 37.8° C, koltuk altından 37.2° C üzerinde ise, ateşli ka-bul edilebilir.
Ateşli çocuğun tedavisi
Tedavi konusunda yapılacak uygulamalar:
3 ay ve altındaki tüm bebeklerin mutlaka tıbbi değerlendirilmesi gereklidir.
Susuzluğu engellemek için, vücut sıvısını eksik bırakmamak gerekir. Yüksek ateş, özel-likle küçük çocuklarda hızlı su kaybına sebep olarak dehidratasyon yapabilir. Su, çorba, meyve suları verilebilecek iyi seçeneklerdir. Ka-fein içeren kola ve çay gibi içecekler, idrar sök-türücü etkisinden dolayı su kaybına sebep ola-cağından, içirilmesi engellenmelidir.
Yemek istemeyen çocuklar beslenmek için zorlanmamalıdır. Çocuğunuz ne yemek isti-yorsa kabul edilebilir miktarlarda izin veril-melidir.
Okula giden çocuklar ateş, 24 saat yüksel-meyinceye kadar evde istirahat etmelidir.
Alın, şakaklar, koltukaltı, kasıklar ve bacak arkalarına ıslak ve ılık kompres uygulanması, ateşi düşürmede oldukça etkili bir yöntemdir. Soğuk su ve alkol, ateşte daha fazla yükselmeye sebep olabilecek titreme yaratacağından, kulla-nılmamalıdır. Uygulanan kompresler sık sık de-ğiştirilmelidir.
Aşırı kıyafet giydirme, ateşin daha fazla yükselmesine neden olabileceğinden, çocukları çok az giydirmeli, uyuturken giysiler daha da azaltılmalıdır. Terletme yöntemi ile ateş düşürü-lemeyeceği gibi, daha fazla zarar verebileceği unutulmamalıdır.
38,9° C den daha düşük vücut ısısına sahip ateşli çocukların çoğunda; eğer çocuğun genel durumu iyi ise, ilaç ihtiyacı olmayabilir. 38,9° C üzerinde ateşli ise ateş düşürücüler, çocuğu-nuzun yaşı ve kilosuna göre verilebilir. Çocuğu-nuzun yaş ve kilosuna göre önerilen dozu bil-miyor iseniz, doktorunuza danışmalısınız.
Reye sendromu olarak bilinen ani karaciğer ve beyin hasarı ile seyreden hastalığa neden ol-duğu için, 12 yaş ve altındaki çocuklarda aspi-rin, ateş düşürücü olarak önerilmemektedir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Doktorunuzu aramak için sizi harekete geçi-recek ateş; çocuğunuzun yaşına, mevcut olan hastalığına ve ateşle beraber eşlik eden diğer bulguların varlığına göre değişiklik gösterir. Bu açıdan çocuğunuzun durumu hakkında yorum yapmakta zorluk çektiğinizde en iyi yöntemin, doktorunuza danışmak olduğunu unutmayın. Ancak bazı durumlarda hiç vakit kaybetmeden doktoru aramak gerekiyor
3 aylık veya daha küçük bebeğinizin ateşi makattan 38° C ve üzerinde ise,
3-6 aylık bebekte 38,3° C ve üzeri olan ateşte,
6 aydan büyük bebekte 40° C ateş ölçü-lüyorsa,
Ateşle beraber çocuğunuzda susturulama-yan sürekli ağlama, ateş düşmesine rağmen hu-zursuzluğun devam etmesi, sürekli uyuklama hali, bilinç bulanıklığı ve sayıklama, ateşle be-raber vücutta kızarıklık bulguları varsa,
Bebekte susuzluk bulguları (ağlarken göz-yaşı olmaması, bıngıldakta çöküklük, dudak ve ağız içi kuruluğu, idrar miktarında azalma gibi) mevcutsa,
Daha öncesinde veya ateşli iken havale geçirmiş ise,
72 saatten daha uzun süre ateşi devam ediyor ise,
Ateşle beraber öksürük, kulak ağrısı, boğaz ağrısı, ense sertliği, sık idrara çıkma, idrar ren-ginde değişiklik, karın ağrısı, kusma, ishal, ek-lemlerde kızarıklık, eklem hareketlerinde kısıt-lılık ve şişme mevcut ise, doktorunuzu mutlaka aramalısınız.

*Uzm. Dr. Erkan ATAŞ: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

emeğine sağlık

emeğine sağlık hemşom

sağolun ALLAH razı olsun

EMEĞİNİZE SAĞLIK ÇOK GÜZEL BİR PAYLAŞIM

ATEŞLİ ÇOCUĞA YAKLAŞIM

EMEĞİNİZE SAĞLIK ÇOK GÜZEL BİR PAYLAŞIM
------------------------------
SAĞOLUN ALLAH RAZI OLSUN