Tarihce

Sivas, tarih boyunca bir cok medeniyete yurt olmus cok eski bir yerlesim yeridir. Kurulusundan bugune ikti­sadi, siyasa, askeri ve kulturel onemini daima muhafaza etmis, Anadolu-nun bagrinda cok ozel bir yere sahiptir. Diger butun sehirlerde oldugu gibi, Sivas da icinde yasayan nesillerin ozellikleri ve kulturlerine gore gelismis ve sekillenmistir.


Tarihte belediye teskilatlari henuz kurulmadan once gonullu kuruluslarolan vakif, lonca ve ahilik teskilatlari sehrin ve hemserilerinin her turlu ihtiyacla­rini ve hizmetlerini gorurlerdi. Diger sehirlerde oldugu gibi Sivas'ta da halkin dini ve milla kulturleri sayesinde ku­rdugu bu orgutler; saglik, ticaret, altyapi, imar ve zabita hizmetlerini yurutuyorlardi. imarethane, han, hamam, camii, medrese, kopru, hastane, kervansaray, cesme, sebil, carsi, bedesten gibi bayindirlik muesseseleri ve hiz­metleri vakiflar tarafindan yapilirdi.

Osmanlilar doneminde belediye hizmetlerinin bir kismi da kadilar ve naipler tarafindan gorulurdu. Narh isleri, ol­cu ve tarti teftisleri her nevi yapilarin denetimi bunlar arasinda idi. Zabitanin diger gorevleri ise, her kaza da­iresi icin ayri ayri tayin edilen ihtisap agalari tarafindan yerine getirilirdi.

1828 yilinin subat ayinda istanbul'dan gelen Padisah fermani ile Sivas'ta ihtisap Agaligi kurul­du. Bu tarihten 22 yil once yine belediyenin gorevlerinden olan itfaiye hizmetlerinin yurutulmesi icin Vali Mehmet Pasa tarafindan 14 Ocak 1804 tarihinde Sivas'ta ilk itfaiye teskilati kurulusu gerceklestirildi. sehirde ayrica, sehir kethudasi, copluk subasisi, bocekbasi, mimarbasi ve su­basi gibi gorevliler de bulunurdu.

Bugunku mahiyetiyle belediyeciligin temelleri Fran­siz ihtilaliile birlikte atildigi bilinmektedir. Bizde ise bele­diyeler Tanzimat'tan sonra tesekkul etmeye basladi. ul­kemizde belediye teskilatinin kurulusu istanbul ve tasra­da ayri ayri zamanlarda ve birbirinden farkli olmustur. Tanzimati izleyen yillarda Kirim Savasinin istanbul'da meydana getirdigi sorunlarin cozumu amaciyla Fransiz komun idaresinden esinlenerek ihtisap Nezareti'nin yeri­ne 16 Agustos 1855 tarihinde kurulan istanbul sehrema­neti bizde bugunku anlamda kurulan ilk belediye teskila­tidir.

1864 yilinda yayinlanan Vilayetlerin Umumi idaresi­ne Dair Nizamname ile istanbul disinda kalan vilayet ve kaza merkezlerinde de belediye kurulmasi ongorulmustu. Ancak bu gerceklesmedi. 1867 yilinda duzenlenen Daire-i Belediye Hizmetlerinin Vezaif-i Umumiyesi hakkinda tali­matname ile tasrada belediye teskilatlari kurulmaya bas­ladi. Sivas Belediyesi de bu tarihte kurulan ilk belediyeler arasindadir.

Mevzuatin ilgili hukumlerine gore kurulan belediye teskilatlari, bir baskan ve dort azadan olusuyordu. Bele­diye baskanlari memurlar arasindan mutasarrifca teklif edilir ve valinin onayiyla atanirdi. Meclis ise mahalli ihti­yar heyeti tarafindan secilirdi. 1877 yilinda cikan Vilayet Belediye Kanunu ile belediye meclislerinin halk tarafin­dan secilmesi, uye sayilarinin arttirilmasi, baskanin ise meclis uyeleri arasindan hukumet tarafindan atanmasi hukmu getirilmisti. Bu sistem zaman zaman yapilan degi­siklikler ile 1930 yilinda yururluge giren 1580 sayili Belediye Kanunu ile 2005 yilina kadar devam etmistir. 5393 Sayili Belediye Kanunu ise 12 Temmuz 2005 tarihindeyayinlanarak yururluge girmistir.

Sivas Belediyesi'nin kurulusu hakkinda en saglam bilgileri bize Sivas Vilayet Salnameleri vermektedir. Hicri 1287 (1870 M.) tarihinde yayimlanmaya baslayan bu yil­liklar 1325 H.(1907 M.) tarihine kadar devam etmislerdir. Sivas Vilayeti Salnamesinin ilki hemen hemen Sivas Belediyesi'nin de kurulus yilina rastlamaktadir.

O gunden bugune dek gorev yapan Belediye Baskan­lari sehrimize sayisiz hizmetler vermislerdir.1929 yilinda sehrimize su getirilmis ve ilk imar calismalari bu yilda ya­pilmistir. (Belediye Baskani Mustafa Hayri Sigirci) 1932-1933 yillarinda su tesisat ve sebekesi ile sehre tatli su ge­tirilmis, 11 Mart 1934 yilinda ise Pasabahcesi'ne (Pasa Fabrikasi) elektrik santrali kurularak sehre elektrik ve­rilmistir. (Belediye Baskani Osman Hikmet Isik)

En uzun donem olarak Mehmet Rahmi Gunay Beledi­ye Baskanligi yapmistir. Kale'nin Park haline getirilmesi, Ethembey Parkinin alinmasi, Belediye Oteli, Dugun Salo­nu bulunan binalarin yapilmasi, perakendeci ve toptanci hallerinin yapilmasi, mezbahanin kurulmasi Gunay'in Baskanlik doneminde olmustur.

Vali ve belediye baskani olarak gorev yapan Vali VARiNLi zamaninda Bugday Meydani ve Bicakcilar icinde istimlak calismalari, sanayii carsisinin baslangici, elektrik ve su sebekelerinin yeniden yapimi, otobus terminalinin yerinin alinmasi gibi isler yapilmistir.

Ahmet DURAKOGLU zamaninda ise soguk hava tesisleri, su sebekesinin kismi tevsii, Sanayii uarsisi'nin tamamlanmasi, Ataturk Aniti'nin yapimi, Sicak uermik Tesisleri'nin yapimi ve Belediye Sitesi'nin yapimini sayabiliriz.

Belediye Baskanlarindan Orhan Ekenel zamaninda ise. Dikilitasi Kepenek Caddesine baglayan Gursel Pasa Caddeleri istimlak edilerek hizmete acilmistir.


Belediyenin makine ikmal tesislerine kavusarak as­falt plentinin ilk olusumu Belediye Baskani Suleyman uanka zamaninda gerceklesirken bu donemde arac; parki guclendirildi. Yeni yollarin acilmasi ile Kapali uarsi ve Otogar insaati Suleyman uanka donemine rastlar. Kapali carsi ve Otogarin tamamlanmasi ise Bekir Timurboga do­neminde gerceklesti. Ayrica bu donemde Belediye Nikah Salonu, Yeni Bugday Pazari, Karayollari ile Hal arasinda ki koprunun yapimi gerceklestirilmistir. sehrin ihtiyacla­rim karsilayabilecek bir altyapinin gerekliligine inanilan Timurboga doneminde altyapi hamlesine baslanmisti. Kunduracilar uarsisi insaati tamamlandi ve Bezazlar uarsisi insaatina baslandi.

Bezazlar uarsisi insaati Temel Karamollaoglu'nun doneminde tamamlandi. Ayrica onceki donem baslayan altyapi bitirildi. sehir genelinde asfaltlama hamlesi basla­tildi. Huzurevi, uzurluler Kultur Sitesi, Asevi yapilarak hizmete basladi. uocuk kresi, Dar'ul Aceze insaatlarinin te­melleri atildi. Meydan is Merkezi yapilarak hizmete su­nuldu. Eski Cezaevi'nin oldugu bolgeye yeni yol acildi ve o alana Saraybosna Parki yapildi. sehrin muhtelif yerle­rinde bircok park ve cocuk oyun alanlari yapildi. Sebahattin uzturk Spor Salonu yapildi. Aydogan (Fatih) ve Kilavuz Gecekondu unleme Bolgeleri kuruldu. Sosyal Konutlar yapilarak dar gelirlilere tahsis edildi. Sosyal kulturel hizmetlere oncelik ve onem verildi. imar uygulamalari (18.madde) yayginlastirildi.

Tarih ve kultur mirasimiza sahip cikmak amaciyla Susamislar ve Abdiaga Konaklarinin restorasyonu, Gokmedrese restutisyon ve restorasyon calismalari, eski Sivas evleri ozelligini tasiyacak kale koruma imar plani, atiksu aritma projesi, mezbahanin sehir merkezinden kaldirilarak yerine toplu konut ve is merkezi kurulmasi, sicak cermik imar plani, soguk cermik imar plani, Gultepe mahallesi koprusu, karaagac koprusu, 4.isletme kavsagi, Gultepe kavsagi, Mevlana cad. kavsagi, 80. yil bulvari, gecekondu onleme bolgeleri, Galericiler sitesi, Koy garajinin yapimi, ahirlar bolgesinin yapimi, kati atik depolama alani ve transfer merkezi, Asfalt plentinin yenilenmesi, cok katli binalar icin yangin merdiveni alimi Osman SEuiLMis in baskanligi doneminde yapildi.