Konu Görünümü | Doğrusal Görünüm

vuslataozlem · 08-23-2008, 01:12 PM

OSMANLI DEVLETİ ZAMANINDA GÜRÜN İLÇESİ (I)
(M. S: 1398/1399- 1401)

1398/1399 yılı yaz mevsiminde Sultan Berkuk ölmüş, yerine oğlu Faraç geçmiştir. Bu durumdan faydalanmak isteyen Yıldırım Beyazıt Han, 1399 yılında Yıldırım Bayezıt Han, yaz aylarını bu bölgelerde geçirmek üzere Kadı Burhaneddin ülkesinin güney bölgelerine geldi. Yıldırım Han, bu bölgeleri 1398/1399 tarihinde ele geçirdiği zaman bu bölgelerin beğleri Memlüklüler’in yanına kaçmışlardı. Hep burada oturuyorlardı. Yıldırım Bayezıt’ınbuseferi Memlükler’e ait olan Darende, Malatya, Divriği ve Elbistan, Behisni ve Kahta gibi bölgeleri idaresi altına aldı. Böylece Mısır Memluklu Devleti’nin elinde bulunan Anadolu toprakları Osmanlıların eline geçmiştir. Böylece Anadolu’da siyasi birliği sağlama yolunda ilk adımları atmış oluyordu. Yıldırım Bayezıt, 1399 yılındaki bu seferiyle aynı zamanda Dulkadiriye adı verilen beldelere de bir sefer düzenlemiştir. Bu seferiyle Elbistan, Pınarbaşı, Gürün, Darende, Divriği, Malatya ve Behisni v.b. gibi bölgeleri ele geçirdi. Bu tarihlerde ise, Fırat’ın batı yakasındaki Tohma Suyu Dulkadirliler (Memlüklüler) ile Kadı Burhaneddin Devleti arasındaki hudutları belirliyordu. 1399 tarihinde Malatya’dan (Fırat) Tuna nehri (Macaristan) ne kadar uzanan büyük bir beylik kurmuşlar ve büyük bir devlet olarak Anadolu’daki tüm beylikleri de egemenlikleri altına almak istiyorlardı.
Kadı Burhaneddin’in ölümünden sonra 1398/1399 yılından Memlüklüler’in kendilerine ait olduğunu ileri sürmüş oldukları Malatya’ya kadar olan sahayı ele geçiren Osmanlılar, böylece Kadı Burhaneddin ülkesinin de hakimi olarak Timur’un ilk hedefini teşkil edecek bir devlet konumuna gelmiş bulunuyorlardı. Böylece Osmanlı padişahının Mısırlılar elinde bulunan Anadolu’yu şehirlerini alınması ve Suriye’ye doğru sefere hazırlanması üzerine Kara Yülük Osman Bey, Memluklardan yardımın keserek daha önce tabiiyetini arzetmiş olduğu Timur’un yanına gitmeyi menfatına uygun buldu. Nitekim 1399 yılında Karabağ’da kışlamakta olan Timur’un yanına giderek bütün kabilesi ile birlikte hizmetinde olduğunu bildirdi.
Aynı zamanda, Osmanlı hükümdarının Kadı Burhaneddin’in ülkesini kendi hakimiyeti altına almasıyla birlikte Erzincan Emiri Mutahharten ile de komşu olmuştu. Yıldırım Han’ın Orta Anadolu’dan Karadeniz’e, Fırat’tan Tuna’ya kadar olan bölgelerde egemenlik kurması Erzincan Emiri Mutahharten’i endişelendirdi. Yıldırım’ın Anadolu’daki birliğini sağlamaya yönelik harekatının bir gün kendisine de geleceğini bildiği için bu sıralarda Hindistan’ın fethiyle meşgul olan Timur’un 1400 yılında Azerbaycan’a gelmesiyle birlikte O’nunla görüşerek kendisine bağlılığını bildirdi ve kendisinde toprak bütünlüğünün korunacağına dair teminat aldıktan sonra Anadolu’daki gelişmeleri anlatarak Timur’u Anadolu’yu istila etmeleri ve Yıldırım Han’ın üzerine yürümesi için teşvik etmiştir. Bu teşvike aynı zamanda Akkoyunlu Hükümdarı Karayülük Osman da Mutahhartan ile birlikte Timur’u teşvik edeliğini kabul ettirmişti. Daha sonra da Kadı Burhaneddin’in ülkesi üzerinde seferini devam ettirmek niyetinde olan Yıldırım Bayezıt, Amasya bölgesinde iken Sivas hükümdarı Kadı Burhaneddin ile Akkoyunlu hükümdarı Karayülük Osman Bey’in arası açılmış, bunun üzerine Karayülük Osman Bey, kendisini Kadı Burhaneddin’den koruması için Timur’a elçi göndermiştir. Timur bunun üzerine büyük bir orduyla önce Erzurum, sonra da Erzincan’a geldi. Timur’u sınırda karşılayan Mutahharten ile Karatatarlar Timur ordusuna kılavuzluk ediyorlardı. Timur ile Yıldırım arasındaki büyük savaşa neden olan Karayülük Osman Bey ile Mutahharten’in her ikisi de Timur’un ordusunun Sivas’ı muhasarasına katılmışlardı. Timur’un Sivas’ı işgalinden sonra Mutahharten, Timur’u terkederek Erzincan’a dönerken Akkoyunlu Karayülük Osman Bey ise, Timur ile birlikte Timur’un güney seferine birlikte katılllarak Elbistan ve Malatya bölgelerinin alınmasında hazır bulunmuştur. [275]
Timur’un Anadolu seferi esnasında Erciş’i alarak yakıp yıktığı ve Sivas üzerine yürüdüğü haberinin duyulması üzerine, Memlukluların Malatya valisi ve Darende ve Divriği emirlerinin şehri terkederek kaçtıklarını, yörede yaşayan diğer Türkmen Topluluklarının dağlık ve ormanlık sahalara çekildiği yani herkesin başının çaresine baktığı hususu çağdaş kaynak Bezm-u Rezm ‘de kaydedilmektedir. Ancak, yaklaşan Timur tehlikesi yüzünden 1401 yilinda yapilan ittifak neticesinde, tekrar Memlükler’e iade edildi. [276] Sivas’ı işgal eden Timur kuvvetlerinin çokluğu nedeniyle Sivas’ın Osmanlılar Valisi bulunan Süleyman Çelebi burasını koruması için Malkoçoğlu’nu burada bırakarak geri çekilmiş, şehirdeki kuvvetler de bu saldırıya ancak 18 gün dayanabilmişlerdir. Sivas kale muhafızı Malkoçoğlu Bey’e hiç kimsenin hayatına dokunulmayacağına dair söz verilmesi üzerine şehri teslim etmek zorunda kalan Malkoçoğlu’na verilen bu söz tutulmayıp kale muhafızları diri diri toprağa gömülerek öldürüldüler. Sivas şehri yakıldı, yıkıldı. Halkın büyük bir kısmı kılıçtan geçirildiği gibi bir kısmından da fidye alınarak serbest bırakıldı. Sivas şehrine Gökmedrese’nin ve Çifte Minarenin yaldızlı çinileri dolayısıyla giremeyen atların kolaylıkla girebilmesi için bu çiniler saman dökülerek yakıldılar. Böylece 1400 yılında Sivas şehri Bizans ımparatoru Ramanos Diyogene zamanındaki gibi büyük bir katliama sahne oldu. Dolayısıyla Darende ve havalisi, dolayısıyla Gürün İlçesi, Timur tehlikesi nedeniyle tarihi kaynaklarda da ifade edildiği gibi 1401 yılında yapılan bir anlaşma ile Memlükler’e bırakılmıştır. Tohma Havzası’ndaki Osmanlı hakimiyeti sona ermiş ve bu bölgeler Memlükler’in hakimiyeti altına girmiştir. [277]

MEHMET ALİ ÖZ

Emrullah · 09-16-2008, 07:20 AM

emeğine sağlık

Benzeyen Konular
Konu:		Yazar	Cevaplar:	Görüntüleyenler:	Son Mesaj
	TURKCELL GÖKPINAR’DA ÇEKİYOR	kangallı58	1	48	10-18-2008 11:54 AM Son Mesaj: bjk_sivas
	Gökpınar Gölü araba reklamının çekim merkezi oldu	kangallı58	10	163	10-03-2008 03:07 PM Son Mesaj: kangallı58
	Minik Gürünlülerden Gürün Yanlama halayı	kangallı58	2	84	10-02-2008 04:10 PM Son Mesaj: retina
	İŞTE GÜRÜN BEYPINAR KÖYÜNÜN GURURU	vuslataozlem	1	167	09-18-2008 12:54 PM Son Mesaj: 34mekan58vatan
	CUMHURBAŞKANI ABDULLAH GÜL, GÜRÜN STANDINDA...	kangallı58	3	91	09-17-2008 10:34 AM Son Mesaj: kadirhan58
	Gürün Gökpınar Gölünün yenı Hali	kangallı58	4	174	09-16-2008 12:52 PM Son Mesaj: kangallı58
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-38	vuslataozlem	7	167	09-16-2008 07:30 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-1	vuslataozlem	1	59	09-16-2008 07:28 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ -2	vuslataozlem	1	38	09-16-2008 07:27 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-3	vuslataozlem	1	44	09-16-2008 07:27 AM Son Mesaj: Emrullah