Eskihamal(Kesoglu)Koyu



Gurun ilcesi-nin kuzeydogu kesiminde yer alan, ilce merkezine 40 km .-lik mesafede bulunan Eskihamal Koyu, merkez bucagina baglidir. Kozakmagara, Ayranca, Dirislar, uatkara gibi mezralari bulunmaktadir. Eski ismi Hamal uayi olan Yesildere Koyu, 1990 yilina kadar Eskihamal Koyu-nun mezrasi idi. Fakat 1990 yilinda muhtarlik olmustur. Kormustolar/Kilicdogan Koyu de Eskihamal Koyunun eskiden mezrasi idi. 1990 yilinda muhtarlik olmustur. Gurun ilcesi-nin en eski koylerinden birisi olan Eskihamalin ismi konusunda degisik rivayetler bulunmaktadir. Bu nedenle bircok ismi bulunmaktadir.

ustbogaz: Yesildere ile Eskihamal arasinda bulunan bir bogaz(dere)dan dolayi bu ismi almistir. Eskihamal Koyu: Bu koyumuz tarihinin, Kangal-a ilcesine bagli Yenihamal Koyunden eski olmasi nedeniyle Eskihamal Koyu denmistir. Eskihamal Koyunun en eski ismi -Gudulveren-dir. -Az veren, kit veren- anlamina gelmektedir.

Kesoglu: Eskihamal Koyu-nun eski isimlerinden birisi Kesogludur. Bilindigi gibi Kes, Turkmenlerce ayrandan yapilan bir cokelek turudur. Daha onceki yillarda burada cok iyi kes yapilmis oldugu icin bu isim verilmistir. Eskihamal Koyu ve bu koye bagli mezralar, eski kervan yolunun gectigi mintikadan yer almaktadir. Koyun dogusunda, Erikli mintikasinda, Kangal Etyemez bolgesine dogru giden yolun kalintilari halen varligini korumaktadir. Yesildere Koyu-nun (Eskihamal Koyu-nun dogusunda), eski ismi Hamal uayi-dir. Bu koyun icinde eski ipek Yolu-nun kalintilari halen mevcuttur. Horasandan orulmus tarihi duvarlar ve mozaiklere bugun bile rastlamak mumkundur. Yesildere Koyu-nun guneyinde Armutluyurt ve Matconun yurdu mevkilerinde eski donemlere ait yerlesim yerleri bulunmaktadir. Tarihi kervan yolu, Eskihamal Koyu-nun dogu kesiminde geciyordu. Malatya-Darende-Bicir-Sofular Koyunu birlestiren yol bu guzergahtan gecerek Eskihamal mintikasina ulasiyordu. Yesildere ile Bicir (Darende) Koyu arasindaki Mese mevkiinde, Killi Ziyaret adi verilen bir tarihi yer bulunmaktadir. Burada cam agacinin bulundugu yer, Eskihamal Koyu ve mezralarinda ziyaret yeri olarak kabul gormektedir. Koyluler buraya her yil adak kurbanlarini kesmeye ve herhangi bir dilegi olan buraya dilek dilemeye gelirler. Ayni zamanda burasi yagmur duasinin da yapilmis oldugu bir yerdir.

Eskihamal koyunun hudutlari soyledir; dogusu; Gok boynundaki eski sani tas ve dana deresi. Batisinda; sandakar yolu ve cakanin huyuk ve kulahlinin karapinar gedigi ve par yere gedigi Kulahlidan gelen yol ve Cennet pinari. Kuzeyinde; uevlu tepesi Ade golu ve ibis oglu tarlasi ve gelen sugulu ve kavak yurdu tas kopru ve ay deresinin buyuk cadi yurdunun sulagi ve pic kavagi koprusu. Guneyi; Saz tasi huyugu ve yaprak yaninin yol, kosureligin tas.

Eskihamal Koyu en eski yerlesim birimidir. Mezralar daha sonraki yillarda kurulmustur. Eskihamal Koyu-nun dokuz tane mezrasi vardir.

1-Hamal uayi(Yesildere) Eskihamal Koyu-ne ilk olarak gelip yerlesen ve Kesoglu diye bilinen zatin uc oglundan birisi olan Osman, bugunku Hamal uayi-na giderek yerlesmistir. Burada yasayan aileler, bu zatin ahfadidir. 1990 yilinda Hamal uayi ismi, Yesildere Koyu olarak degistirilmistir. Yesildere Koyu ayni yil icinde muhtarlik olmustur.

2-Kesoglu (Eskihamal) Koyu: Kesoglu olarak bilinen zatin uc oglundan Osman Hamal uayi-na (Yesildere) Koyu-ne yerlesince, diger iki oglu Halil ve Mehmet de Kesoglundan kalmislardir. Burada yasayan ailelerin cogu bu iki zatin soyundan gelmektedirler. 1989 yilinda muhtarlik olmus, ismi Eskihamal olarak degistirilmistir.

3-Kilicdogan (Kormustolar) Koyunun ismi, Kesoglundan ayrilarak buraya yerlesen Kormusto adindaki zattan dolayi almistir. 1990 yilinda Kormustolar muhtarlik olunca ismi, burada yasayan Kilic ve Dogan soyadini tasiyan aillelerin isimleri birlestirilerek Kilicdogan Koyu denilmistir. Bu koyde yasayan ailelerin ayni soydan olmalarina ragmen Soyadi Kanunundan Dogan, uokkoca, Balkaya gibi soyadlarini almislardir.

4-Koyunlukoca: Koyunlukoca mezrasinin en buyuk sorunlarindan birisi yol, digeri icme suyu sorunudur. Koyun kuzeyinde, Zebik mevkiindeki suyun kapali sebneke halinde getirilerek icme suyu sorunu cozumlenebilir.

Kesoglu Sulalesinden bazi aileler bu mezraya yerlesmislerdir. uirciler, Malatya Hekimhan bolgesinden, Poyrazoglu ve Toprak soyadini tasiyanlar, Elbistan Aktel Bolgesinden gelmislerdir. Alhaslar (Karatilki+Ceylan+Sonmez+Koyun+Tas+Devetas+Gol) Maras Elbistan Bolgesinden gelmislerdir. 2000 yili itibariyle 20 hane kalmistir. Koyunlu koca Mezrasindan istanbul-a 85 hane goc etmistir.

5-Dirislar: 10 hanelik bir mezradir. Kesoglundan ayrilan aileler burada yasamaktadirlar. Soyadi Kanununda; Menekse, Kil, Yanik, Kilci, soyadini almislardir.

6-Kozakmagara: 10 hanelik bir mezradir. Burada yasayanlarin soyadlari Akpinar-dir. Buraya Karadoruk Koyu-nden gelmislerdir.

7-Dayakpinar Koyu: Eskihamal Koyu-nun mezrasi iken daha sonra muhtarlik olmustur.

8-Baskaragoz Mezrasi: On hane bulunmaktadir. Bu mezrada Tatar soyadini tasiyan aileler yasamaktadir.

9-Ayranca Mezrasi: Burada yasayan halktan Haciomarlar (Tozman+Duran+Turcan+Ayran), Malatya Akcadag Bolgesinden gelmislerdir. Parcikanlar (Parcikan), Malatya Akcadag Bolgesinden gelmislerdir. Ayranca Mezrasinin 2000 yilina gore 11 hane olup, 11, 35 erkek, 36 kadin toplam 71 kisi bulunmaktadir.

Gurun ilcesinin en eski koylerinden birisi oldugu gibi eski ticaret ve kervan yolunun uzerinde bulunmus olmasi nedeniyle de tarihi onemi arzetmektedir. Eskihamal Koyu-ne Kesoglu adindaki kimseler ilkonce gelerek yerlesmisler daha sonra da yurdun cesitli yerlerinden gelerek buraya yerlesenler olmuslardir. Eskihamal Koyunden sulaleler ve geldikleri yerler soyledir:

Eskihamal Koyune ilk olarak Kesler (Yilmaz+uay), Tunceli uemisgezek Bolgesinden, Kulukenliler (Toklu), Gaziantep Islahiye bolgesinden, Dinnolar (uitil) ve uarolar (Kara) adli oymaklar gelerek yerlesmislerdir. Kesoglu (Yilmaz+uay) Sulalesi: Koye ilk yerlesen sulale olarak bilinmektedir. Malatya Yama bolgesinden once Darende Ayvali Koyu-ne daha sonra Eskihamal Koyu-ne yerlesmislerdir. Kesoglu-nun uc oglundan Osman Yesildere (Kormustolar) Koyune, Mehmet ve Halil de Kesoglu/Eskihamal Koyune yerlesmislerdir. Eskihamal Koyu halki daha onceleri Sunni-Kurt lisaniyla konusmaktaydilar.

Eskihamal Koyu Halkindan; uorolar (uitil), Leventler (Duran), Malatya Akcadag-dan gelmislerdir. uobanusagi (Ayran), Malatya Akcadag-dan gelmislerdir. Kormamolar (Dikilitas): Malatya Dirican bolgesinden gelmislerdir. umeragalar (Genc+Temel), Darende Zaviye bolgesinden gelmislerdir. Kurtaliler (Koc), Ankara Haymana-dan gelmislerdir. Seyfolar (sahin) Ankara Haymana-dan gelmislerdir. Alikirler (Kara), Malatya Dirican bolgesinden gelmislerdir. Kesler (Yilmaz) Malatya Dirican bolgesinden gelmislerdir. Ogun Soyadini tasiyanlar Malatya Hekimhan bolgesinden gelmislerdir. Haceliler (Yildirim), Darende bolgesindennden gelmislerdir. Soyadi Gol olanlar islahiye bolgesinden gelerek buraya yerlesmislerdir. Boz Soyadini tasiyanlar ise Hamal uayi mezrasinda yasamaktadirlar.

Eskihamal Koyunde, son yillarda sebze ve meyvecilik uretimine baslanmistir. Koy ve mezralardaki en buyuk sorunlari icme suyu sorunu ve yol sorunudur. Eskihamal Koyu-nun ve mezralarinin yolu stabilizedir. Bu nedenledir ki kis aylarinca uzun bir muddet kapali kalmis oldugundan halk zorluklar icinde kalmaktadirlar. Koyde elektrik ve telefon, okul, camii bulunmaktadir. Eskihamal Koyunde Saglik Evi bulunmaktadir. Diger sosyal hizmet birimleri yoktur. ihamal Koyunde goc edenler basta Istanbul, Izmir, Ankara, Bursa gibi daha bircok buyuk sehirlere goc ederek buralara yerlesmislerdir. Tiyatrocu spiker Cem Yilmaz, sair Osman Toklu (Eskihamal/1954- ), Arastirmaci Yazar irfan Yilmaz bu koyden dogmustur.

Eskihamal Koyunde ve mezralarinda da hizli goc olayi yasanmaktadir. 1997 yili ETF sonuclarina gore Eskihamal Koyu merkezde 96 hane mevcut olup 237 kadin nufusu ve 216 erkek nufusu vardir. Toplam nufusu (merkezin) 453 kisidir. Eskihamal Koyunun 2000 yili itibariyle 87 hane olup, 185 erkek, 208 kadin, toplam 393 kisi nufusu vardir. Ayranca mezrasinin 1997 yili itibariyle 14 hane mevcut olup, 43 kadin, 56 erkek, toplam: 99 nufusa sahiptir. 2000 yilina gore 11 hanedir. 35 erkek, 36 kadin, toplam nufusu 71 kisidir. Dirislar mezrasinin 1997 yili itibariyle; 14 hanesi mevcut olup, 47 kadin, 45 erkek, toplam 92 nufusa sahiptir. 2000 yilinda 11 hanedir. 26 erkek, 40 kadin, toplam 66 kisi nufusu vardir. Koyunlukoca mezrasinda 19 hane mevcut olup, 69 kadin, 64 erkek, toplam 133 nufusu vardir. 2000 yili itibariyle 20 hanedir. 55 erkek, 51 kadin, toplam 106 nufusu vardir. Kozakmagara mezrasinda 36 kadin, 25 erkek, toplam 61 nufusu bulunmaktadir. 2000 yili itibariyle 10 hanedir. 28 erkek, 34 kadin, toplam 62 kisidir.