Konu Görünümü | Doğrusal Görünüm

vuslataozlem · 08-23-2008, 01:32 PM

ERMENİ SÂKİN OLAN VİLÂYÂT-I ŞÂHÂNEDE ÎKÂ‘ OLUNAN EF‘ÂL VE HAREKÂT-I CİNÂ’İYYENİN KISMEN VE HULÂSATEN BEYÂNI [330] VE MAHKEME-İ TEMYÎZ CEZÂ DÂİRESİ KARÂRNÂMELERİNİN KISMEN HULÂSASIDIR (Sivas ve havalisi)
…………Sivas vilâyeti Ermenilerinden ve erbâb-ı fesâddan olup ef‘âl-i cinâ’iyyeye cür’et edenler dahi Amasyalı Altunyan Artin tebe‘a-i sâdıkadan Amasyalı Cemikyan Agop'u komite cânîlerine mahsûs ve acîbü'ş-şekl bir bıçak ile sûret-i fecî‘ada katl ve Amasyalı Kayayan Artin ve Kazar ve Saçersiyan Karabet ve Kirkor dahi kâtil-i merkûma mu‘âvenet ve Karahisârlı Karibyan ve hizmetçisi Kigork ve Karibyan Agop dahi sadâkati meşhûd olan Karabet'i otuz yedi yerinden cerh ve dudaklarını kat‘ ve itlâf ve Tokad cem‘iyyet-i fesâdiyyesi ru’esâ ve eşkiyâ ve efrâdından ma‘lûmu'l-esâmî elli sekiz Ermeniden on dört cânî kezâlik İslâm'a müşâbehet ve isnâd-ı töhmet için Gürcü elbisesiyle müsellehan Ermeni katoliği cemâ‘atinden Tokadlı Doktor Jozef'i Hükûmet-i Seniyyeye olan sadâkatine mebnî itlâf ve Tokad civârında Postal'ı vurmakla beraber Tatar Mehmed Efendi'yi bir sûret-i fecî‘ada katl ve zabtiyelerden Abdullah Çavuş ile ahâlîden Ahmed'i itlâf ve Amasyalı Cünûn oğlu Ohannes ve Artin oğlu Karabet ve Kürd oğlu Bogos ve Vartar oğlu Abram ve Serkiz oğlu Artin ve Uzun oğlu Ohannes ve Çırıl oğlu Agop dahi tebe‘a-i sâdıka-i şâhâneden Zulam oğlu nâm Ermeniyi efkâr-ı fâsidânelerine kapılmadığından dolayı katl ve Sivaslı Ceşyan Karabet ve Tokadlı Hizabet oğlu Haci Armenak hükûmet-i mahalliyye me’mûrlarından Arapkirli Kirkor'u katl ve Divan oğlu Bağdesar ve Keleci oğlu İstefan ve Bekçi oğlu Agop ve Ohan oğlu Küfümolkun ve Şavrak oğlu Şinork ve Karaman oğlu Varters ve Keşiş torunu oğlu Kirkor dahi kezâlik arkalarında Gürcü elbisesi bulunduğu ve müsellah oldukları hâlde tebe‘a-i sâdıkadan Merzifonlu kunduracı Makar'ı ve Kırımlı oğlu Sahak ve Ordulu Mılıca Niyan'ı katl ve Divrikli Manend oğlu Natan nâm şahsı ve tebe‘a-i sâdıka-i şâhâneden Tokas'ı cerh ve Serkiz'i katl eyledikleri Badik oğlu Kaspar ve Sitrak ve Aram ve Pamukçu oğlu Hamparsum dahi Kudüs-i Şerîf'e giden yolcuların önüne çıkıp bin liralık kadar nakid ve mücevherlerini gasp ve ta‘kîblerine gönderilen kuvve-i zâbıtadan mülâzım Ömer Ağa ile zabtiye Hüseyin'i cerh ve Sivaslı Mardırus oğlu Dikran ve Haçik oğlu Arşak ve Agop oğlu Osep ve Sevgik oğlu Agopcan ve Ağya oğulları Hamparsum ve Dikran ve Moses oğlu Karnik ve Kalfa Karabet oğlu Palu ve Malamyan Artin oğlu Sitrak ve Keşiş oğlu Tarus ve Muz oğlu Karabet ve Lilgiyan diğer Karabet nâm şahıslar dahi kezâlik Gürcü kıyâfetiyle leylen ve müsellehan Sivas vergi ketebesinden Hacı Mustafa Efendi'nin hânesine duhûl ile kendisini ve zevcesini ve seksen yaşında bulunan vâlidesini ağır sûretde cerh ve Sivaslı Kürkcüyan Haci Manuk ve Tatyos oğlu Dikran ve Avakim oğlu Merican ve birâderi Ohan ve Kaluk oğlu Artin ve Pilik oğlu diğer Artin ve Antran oğlu Markar ve Külük oğlu Agop ve Tanel oğlu Ohannes ve Deli David oğlu Hayrabet ve Sarıoğlan oğlu Lusaref ve Agop oğlu Osep nâm şahıslar da kezâlik Gürcü kıyâfetinde ve müsellah oldukları hâlde leylen Küre karyesinde Keşiş oğlu Hamparsum'un hânesini basarak merkûmu ağır sûretde cerh ile vefâtına sebeb olmakla beraber iki yüz elli lirasını gasb ve refîklerinden cerîhadâr olan birini hayyen suya ilkâ‘ sûretiyle itlâf ve Karahisâr-ı Şarkî ve Suşehri kasabaları sâkinlerinden ma‘lûmu'l-esâmî otuz sekiz Ermeni kezâ Laz kıyâfetiyle Ezbider karyesi hânedânından Es‘ad Ağa'nın hânesini leylen ve müsellehan basıp Es‘ad Ağa ile bir nefer hizmetçisini ve Abram nâm kimesneyi katl ve Aram nâm şahsı da cerh ve Tenos kazâsının Lisanlı karyeli Karagöz oğlu Fukas ve Gemerek karyeli Kunduracı oğlu Bünyamin ve Karagöl karyeli Gernç ve Gemerekli Toros oğlu Asadur ve Zarant oğlu Artin ve Boyacı oğlu Krop ve Toros oğlu Agop dahi Karagöllü Babek kethudâyı katl kasdıyla darb ve tahvîf ve mal sandığına âid akçeyi diğer mahallerden ba‘zı eşyâ ve hayvanât gasb ve Karahisârlı Karibyan Hamayak nâm şahıs dahi tebe‘a-i sâdıkadan Varjabet Karabet'i katl ve Amasyalı Kürd Manuk oğlu Stepan ve Muhtar papas oğlu Agop ve oğlu Mıgırdıç ve Ejder oğlu Ohannes ve Terzi oğlu Nişan ve Agopyan Artin ve Canbaz ve Kalost oğlu Karabet ve İpekyan Stepan ve Boğçacı oğlu Ohannes ve Haçik oğlu Agop ve Ehrun oğlu Karabet ve Kirişçi oğlu diğer Karabet ve Arakel oğlu Kigork ve Acem oğlu Haçatur ve Ölçekci oğlu Serkiz ve Dırdır oğlu Kazar'ın oğlu Kigork ve Karebet nâm şahıslar dahi yine tebe‘a-i sâdıkadan Çömlekci Tatyos'u katl ve Muradyan Haci Kirkor nâm şahıs da mühtedî Ahmed'i katl ve Hınçakyan Artin ve Keleşyan Artin ve Kigork ve Kesdikyan Ohannes nâm şahıslar da tebe‘a-i sâdıkadan Amasyalı Gülyan Agop'u katl ve Ankara vilâyeti dâhilinde ef‘âl-i cinâ’iyyeye cür’et eden Ermenilerden Gürünlü Toros oğlu Strak ve Keskin oğlu ma‘deninden Aban oğlu Toros nâm-ı diğer Dikran ve Topal oğlu Nazar ve İncirli karyesinden Kirkız nâm-ı diğer Uşar nâm şahıslar dahi üçyüzdokuz senesinde müfsid-i meşhûr Moruk nâm-ı diğer Jirayir'in emriyle Makar oğlu karyeli Simon kâhyâyı katl ve cem‘iyyet-i fesâdiyye re’îsi ve muharrikleri Papasyan Agopyan ve Tekiryan Artin ve Berberyan Nazar dahi sene-i merkûme Teşrîn-i sânîsinin otuzunda Ermenilerin Yozgad kilisesinde vukû‘ bulan ictimâ‘ında ahâlî-i İslâmiyye üzerine bi'd-defe‘ât silâh endaht ve Tabîb Dikran ve Minyan Srop'u ve Elekçi oğlu Markus nâm şahıslar dahi ahâlî-i İslâmiyyeden Sâlih ve Necib'i katl ve envâ‘-ı tertîbât-ı cinâ’iyyeye mücâsereti ve ahîren Bitlis'de sûret-i derdesti yukarıda arz olunan cinâyet şu‘besi a‘zâsından Hamparsum Boyacıyan'ın birâderi olup tahrîkât-ı fesâdiyye ve cinâ’iyyede karındaşı Hamparsum Boyacıyan'a mu‘âdil ve Yozgad hâdisesine sebeb-i müstakill olan Haçinli Moruk nâm-ı diğer Jirayir ile avenesi Keskin ma‘deninden Haci Artin oğlu Varto ve Behrenk karyesinden Manuk ve Deli oğlu Kirkor ve Köhne-i Kebîr karyesinden Mıgırdıç ve Karayakuboğlu karyesinden Kirkor nâm şahıslar dahi Ermeni kurâsını geşt ü güzâr ile Ermeni ahâlîyi tahrîk ve ifsâd ve tebe‘a-i sâdıka-i şâhâneden bulunanları katl ve i‘dâm ve Talaslı aşçı Parsih oğlu Delut ve Sıfa oğlu Mihran nâm şahıslar dahi tebe‘a-i sâdıkadan kuyumcu Haci Usta'yı katl ve Gürünlü Zadukyan Toros ve Talaslı aşçı Parsih oğlu Gülbenk ve Bagop oğlu Panos ve Pezezeli Bogos ve Deli Bedros oğlu Misak ve Keriz Toros oğlu Mihrican nâm şahıslar dahi müsellah ve Gürcü kıyâfetinde oldukları hâlde Yozgad'a gitmekte olan ma‘den postasının önüne geçerek ve posta zabtiye ve sürücüsünü vurarak postada bulunan yüz yetmiş lira ve küsûr mecîdîyi ve Lâleli Beli'nde Parlası Mahallesi kolcusunun kezâlik önüne geçerek esb ve saat ve eşyâsını gasb ve Osmancık postasının dahi önüne çıkarak ve posta beygirini boynundan vurarak nümâyiş icrâ ve yine Gürünlü Cano ve Çaçam oğlu Agop ve Gemerekli Deli Tenkeş oğlu Artin ve Sarıcuran oğlu Derbab ve Mosmiyonlu Keşiş oğlu Mıgırdıç nâm şahıslar da kezâlik Gürcü elbisesini lâbis ve martini tüfengiyle müsellah olarak îkâ‘-ı ihtilâl yolunda şurada burada geşt ü güzâr ve Boğazlıyan kaymakamı ile Akdağ nâhiyesi müdîriyyetine teşhîr-i silâha ictisâr ve Gemerek karyeli Ahmal oğlu Hampar nâm şahıs da bunlara esb ve silâh vermek sûretiyle mu‘âvenete ibtidâr etdikleri icrâ kılınan muhâkemeleriyle ve Yozgad hâdisesinde mürettib-i fesâd olanlardan Papasyan Hamparsum nâm şahıs da sâlifü'l-arz müfsid Moruk nâm-ı diğer Jirayir'in Yozgad havâlîsine vürûdundan evvel Karayakub ve Bebek ve Terzi karyelerine mahsûsan gidip Ermenileri kiliselere celb ve cem‘ ile “Biz artık Osmanlı Devleti'nin zîr-i idâresinden çıkarak bundan sonra müstakil olup râhat edeceğiz. Umûm Ermeniler her tarafta ve hattâ Rusya'da bulunan Ermeni karındaşlarımız da bizimle ittifâk eyledi. İstanbul'dan emirler alıyorum. Ermenileri bizim Yozgad sancağımızda ben ittifâk ettiriyorum. Umûm devletler bize tarafdardır. En ziyâde bize zahîr olan İngiltere Devletidir. Bu uğurda kanımız dökülsün büsbütün mahv olalım. Boş durmayalım. Bu size söylediğim esrârı kimseye söylemeyeceğinize yemin ediniz.” diye papaslar vâsıtasıyla ve âyînleri vechile cümlesine yemin ettirip imzâ altına aldıktan sonra “Yürekli olunuz! Korkmayınız! Size verilecek emre itâ‘at ediniz, sizden asker taleb olunup esliha mübâya‘ası-çün para istenilecek veriniz” diye tenbîh ve bu sırra vâkıf olanlar ve itâ‘at etmeyenler telef ettirilecek yolunda tehdîd ve Moruk nâmında büyük adam geleceğini ve geldiğinde itâ‘at edilmesini tefhîm ve kilisede kadınlara da başkaca “Süvârî komiteler gelecek, onlar hânelerinize misâfir oldukda yiyecek ve yataklarına dikkat ve hürmet ediniz ve ağzınızı pek tutunuz, kimseye esrâr vermeyiniz.” diye nasîhat eylediği ve mu’ahharan merkûm Moruk nâm-ı diğer Jirayir dahi Yozgad'a gelerek livâ dâhilindeki kurâ ahâlîsini tahrîk-i fesâd için dolaştığı sırada Bebek karyesinde Bağdesar Kethudânın odasına bir gece Ermenileri celb ve cem‘ ile “Ben büyük adamım. Pek büyük yerlerden elimde emrim vardır, benim geleceğimi Hamparsum Ağa size söyledi miydi?” Evet cevâbına mukâbil “Korkmayınız! Yürekli olunuz, bir şey olmak ihtimâli yokdur. Ben ne emredersem emrine itâ‘at ve icrâsına dikkat ediniz. İngiltere'den size silâhlar gelip tevzî‘ olunacakdır. Hamparsum Ağa'nın size söylediği esrârı şimdiye kadar kimseye söylemediğinize ve ba‘demâ da olacak şeyleri ifşâ etmeyeceğinize yemin ediniz.” diye umûma yemin ettirip gittiği ve esliha-i mezkûrenin mübâya‘ası içün umûm Ermeni karyelerinden akçe ahz ve tahsîl olunarak merkûm Moruk'a verildiği ve eslihanın vürûdunda bi'l-umûm Ermenilere tevzî‘ olunup herkes silâhını aldıkdan sonra hükûmete karşı gelip İslâm köyü basmak ve adam kesmek ve envâ‘-ı cinâyât-ı sâireye cür’et eylemek mukarrer bulunduğu ve şu tertîbât-ı fesâdiyyenin bozulması re’yinde bulunanlar ve yâhûd sırrı fâş edenler ile emirlerine itâ‘at etmeyenler i‘dâm edilmekle beraber Mayıs ayında ortalık karışacağı ve gâyet tertîbli bulunmaları merkûm Moruk ile avenesinden Lazgi tarafından Ermenilere tenbîh ve tefhîm olunduğu ve Bebek karyesinden asker nâmıyla tertîb edilmiş olan Ermenilere karye-i mezkûreli Artin ve Tatyos ve Bedik ve Agop taraflarından birer tüfenk verilerek ve Yozgad'da Papasyan Kaspar'dan barut ve fişenk getirilerek karyeye me’mûrîn ve sâir adamlar gelir ise silâhla vurup köye koymamak maksadıyla köyün etrâfında beklettirildiği ma‘lûmu'l-esâmî Ermenilerin ifâdât-ı mazbûtalarıyla sâbit olmuş ve Van vilâyeti dâhilinde ef‘âl ve harekât-ı cinâ’iyyeye cür’et eden Ermenilerden Şataklı Kırato Abraham veled-i Kirkor nâm-ı diğer Kilo ve Ohan veled-i Kirkor Markermezyan ve Moses veled-i Bedros ve tâcir Malkon oğlu Markire ve değirmenci Malhas Baduryan nâm şahıslar Şatak'da İslâm öldürmek ve ifsâdât-ı sâirede bulunmak üzere beynlerinde bir ittihâdnâme tanzîm ile asâkir-i şâhâne mülâzimlerinden Edhem Efendi'yi katl ve Vanlı Çulha Avadis oğlu Bağışlayan Karakin ve Makdis Arslan oğlu Cernan Bağdesar ve Trilmezyan Panos ve çilingir-i diğer Panos ve Manuk ve Avadis ve Bağdesar Attar Nişan ve Haci Hayro ve Mardiros oğlu bezci Nişan ve fırıncı Artin ve Koruz oğlu Karakin ve Emiroğlu çilingir Ohannes ve Kenkan Ohannes Davidyan Kigork ve Nero oğlu Dikran ve Şataklı Vartan oğlu Mesrub nâm şahıslar dahi Kürdlere müşâbehet ve isnâd-ı töhmet için Kürd elbisesi lâbis oldukları hâlde polis Nuri Efendi ile Kurubaş karyeli dört Ermeniyi ve hareket-i hâ’inânelerine iştirâk ve muvâfakat etmediğinden dolayı tebe‘a-i sâdıka-i şâhâneden Çereğanyan Çoç Ağa'yı ve Dir Manastırı'nda dokuz nefer Kürdü bir sûret-i vahşiyânede katl ve esdikâdan ve meclis-i idâre a‘zâsından Artin Efendi'yi katl kasdıyla cerh ve iki Ermeni kızının bikrini izâle ve Natanyan Karabet ve Bartuyan Avadis nâm şahıslar da komite efrâdı ma‘rifetiyle esdikâdan Terzibaşı oğlu Nişan'ı katl ve Maratuyan Mıgırdıç oğlu Haret'e katl kasdıyla tüfenk endaht ve Malyemez oğlu Avadis nâm şahıs dahi vilâyet tercümânlığı hizmetini îfâ eden Varjabet Dikran'a bir def‘a ve tüccârdan Keşişyan Ohannes Efendi'ye sadâkatından dolayı iki def‘a katl kasdıyla teşhîr-i silâh ve Vanlı Maktesyan Mıgırdıç ve Vanlı Hoşyan Avadis ve Ürekli Papas Serkiz ve tâcir Kigork ve Sadmanaslı Karabet Kethudâ ve Ürek karyeli Bakarna Kethudâ ve Kendirciyan Bedros ve Zertuban Karabet ve Bozbey oğlu Kirkor ve Minas oğlu Avek ve Kurt oğlu Misak ve Mesrup oğlu Strak ve Vanlı Natanyan Mikael ve Gro nâm şahıslar sû-i kasd tertîbâtı yolunda müşâvere ve Boğazkesen karyeli Martıros oğlu Tomo ve çamurcu Osep oğlu Nöbeddar Pator ve Kazar oğlu Esko ve Bağdo oğlu Nazar ve Sahakkin oğlu Bedros ve Elvenk oğlu Naharcı Ako ve Keşiş oğlu Mako veled-i Vartan ve Ohannes veled-i Bedros ve Makdis oğlu Matos ve Melik oğlu Hero ve Sapraduz Bedros ve Bobo oğlu Sahak veled-i Markire ve Alo oğlu Kelos Riğdo oğlu Haylo ve Niko oğlu Bağdik ve Mizanlı Vartan oğlu Siyanos ve Elbistanlı Hakverdi oğlu Manuk ve Hezare karyeli Elvan oğlu Ohannes Kethudâ ve Van'ın Çalıkoğlu Mahallesi'nden Natanyan Rupen ve Şagooğlu Mahalleli Martıros oğlu David ve Banikoğlu Mahalleli Haçik ve Boğazkesenli Keşiş oğlu Arşak ve Bogos Kethudâ ve birâderi Niko ve Elbistanlı Hero ve Şatak'ın Kaçet karyeli Tero ve Çeto nâm şahıslar dahi kezâlik Kürd elbisesini lâbis bulundukları hâlde Boğazkesen'de Van Tabur Ağası ile müsâdeme ve zabtiye Ali onbaşıyı katl ve bunlardan Sezo ve Çeto nâm şahıslar Şatak'da asâkir-i şâhâneden iki neferi ve bir kolcuyu katl ve Haleb vilâyetinde bulunan ma‘lûmu'l-esâmî Zeytunlular Hükûmet-i Seniyyeye karşı silâh be-dest olarak i‘lân-ı isyân ve kasden harîk îkâ‘ ve harekât-ı ihtilâliyyelerini dahi ziyâde tevsî‘ edeceklerine dâir varakalar tertîb ve ilkâ’ ve Ma‘mûretülazîz vilâyetinde ef‘âl-i cinâ’iyyeye ictisâr eden Ermenilerden ve müfsid-i meşhûr Şimavon'un rufekâsından Arap Mezil ve Ekmekci Tanil veled-i Hamparsum ve Bağdesar ve Mardiros veled-i Avadis ve Mafret oğlu İhtiyar veled-i Karabet nâm şahıslar dinamit güllelerini hâmil ve zâbıta elbisesini lâbis oldukları hâlde Dersim'e gidip Ekrâdı Hükûmet-i Seniyye aleyhine isyâna tahrîk ve teşvîk ve merkûmlardan Tanil veled-i Hamparsum bu fi‘lden başka refikleri Arapkirli Bogos nâm-ı diğer Agapik veled-i Avadis ve Kirkor veled-i Memas ile beraber Arapkir polis efrâdından Yusuf Efendi'yi sûret-i vahşiyâne ve gaddârânede katl etmelerinden dolayı sâye-i satvet-vâye-i cenâb-ı hilâfet-penâhîde cânî-i merkûmûn pek çoğu derdest olunarak hâ’iz olduğu devâir-i adliyyede muhâkemeleri bi'l-icrâ kısm-ı a‘zamı mahkûm olduğu gibi bir takımının da muhâkeme ve istintâklarına ve bâ-husûs Merzifon cem‘iyyet-i fesâdiyyesi efrâdından olup ahâlî-i İslâmiyyeye atf-ı töhmet maksadıyla Laz elbisesini lâbis ve tunçtan ma‘mûl humbara ve sâir eslihayı ve Ermenileri ithilâle teşvîk yolunda ta‘lîmât kılıklı bir takım evrâkı hâmil oldukları hâlde derdest olundukları sırada me’mûrîn-i zâbıtaya adem-i itâ‘at ve teşhîr-i silâh ile me’mûrîn-i mûmâ-ileyhimden Mehmed Efendi'yi cerhe cür’et etmiş ve buraca icrâ-yı muhâkemeleri zımnında elbise ve humbara ve sâir silâhlarıyla beraber Dersa‘âdet'e celbedilmiş olan Merzifonlu bakırcı Kirkor ve Papasyan Dikran ve dökmeci Ohannes ve Varters ve Yeros ve Hamparsum ve hancı Agop nâm şahısların Mahkeme-i Cinâyetce muhâkemelerine ve hâl-i firârda bulunanların da mahallerince taharrî ve ta‘kîblerine devâm olunmakda bulunmuşdur. Zay‘a olarak izhâr-ı İslâm ile hoca kıyâfetine girip Ermeni fesâd komitesine casusluk eden Agop ve şerîk-i töhmeti Korgı Kiragos ile sâbık Ermeni Patriği Horen Âşikyan Efendi'ye sû-i kasda tasaddî eylediği fıkra-i mahsûsasında arz olunan Agop ve rufekâsının îkâ‘ ettikleri madde-i fesâdiyyede iştirâkleri bulunan Simpat Davidyan ve Avadis Çilingiryan nâm şahısların fi‘illeri Dersa‘âdet hey’et-i ittihâmiyyesinde derdest-i tedkîk ve ru’yet bulunmuştur…………. Arapkir ahâlîsinden ve erbâb-ı mefsedet ve şekâvetten olup mukaddemâ kuttâ‘-ı tarîklik töhmetiyle hey’et-i ittihâmiyyece bi'l-ittihâm ahz u girifti için müzekkire verilmiş olan ve vâdî-i firârda bulunarak efrâd ve ahâlîye ara sıra îsâl-i hasâr eden Taşcı oğlu Mıgırdıç nâm şahıs ahîren dahi ba‘zı rufekâsıyla Laz elbisesi lâbis ve martin ve pala bıçaklarıyla müsellah oldukları hâlde Arapkir hânedânından Fazıllızâde Cemal Ağa'nın hânesini leylen basarak akçe talebiyle efrâd-ı âilesini bir sûret-i vahşiyânede darb ve tehdîde ictisâr eyledikleri sırada feryâd-ı istimdâd-kârâneyi müte‘âkib etrâfdan yetişilmesi ile silâhlarını alamayarak firâr etmiş ve zâbıta-i mahalliyece ta‘kîb edilmekde bulunmuş iken geçen Teşrîn-i sânî'nin yedisinde Divriği taraflarında müsellah ve Gürcü elbisesini mülebbes olarak tarîk-i şekâvetde gezen Divriğili Palanga oğlu Agop ve Kangal nâhiyesinin Ağcakale karyesinden Keşiş karındaşı Markos nâm şahıslar dahi bi'r-rufekâ Arapkir cihetine geçip hânesinde ihtifâ eylediği me’mûrîn-i ta‘kîbiye tarafından tahkîk kılınmasıyla derdestine teşebbüs edildiği sırada merkûm kurşun ile zabtiye Mevlüd'ü kolundan cerh etmiş ve polis komiserine dahi teşhîr-i silâha cür’et eylemiş ise de bi'l-mukâbele derdest olunarak refîklerinin taharrîsine devâm olunmakda bulunmuşdur.
Adana vilâyeti dâhilinde Haçin kasabasında Ermeni erbâb-ı mefsedetinden yirmi beş kişiden mürekkeb “Maksad” nâmıyla bir cem‘iyyet-i fesâdiyye teşkîl olunmuş ve mefsedete müte‘allık ve komite tarafından müretteb yirmi üç bendi şâmil bir de program elde edilmiş olmasıyla ……ve bunlar miyânında Haçin Ermeni Mektebi muallimi “Jirayir” nâm-ı diğer “Mardiros Garip Boyacıyan” ve birâderi “Hamparsum Boyacıyan” ve firârda bulunmuş olduğu iş‘ârından anlalışmışdır. …..

Hükûmet-i Seniyye aleyhinde îkâ‘-ı ihtilâl maksadıyla Ermeni cemâ‘atını isyâna tahrîk etmek ve bunlardan asker yazmak ve asker için esliha almak üzere para toplamak gibi harekât-ı mefsedet-kârâneye cür’etleri inde'l-muhâkeme sâbit olan ru’esâ-yı erbâb-ı fesâddan ………..Divriği kazâsı dâhilinde kâ’in Zamara karyesi ahâlîsinden Bota Bey oğlu Kokas'ın hânesine duhûl ederek Kokas ve zevcesini ağır sûretde cerh eyledikleri sırada refîki Armudanlı kaçak Serkiz'i bileğinden yaralayarak vefâtına sebebiyet vermek ve yedinde bulunan evrâk-ı muzırraya nazaran Ermeni fesedesinden olmak cinâyetiyle ithâm olunan kazâ-i mezkûrda kâ’in Keşan Mahallesi ahâlîsinden Manaz oğlu Natan veled-i Malko'nun Marsilya'daki Portakalyan'ın teşebbüsât-ı fesâdiyyesini hâvî neşrettiği ta‘lîmâtı hâmil olduğu hâlde gammâzlık etti zannıyla Kukas'ı öldürmek üzere gelerek merkûm ile zevcesini cerh etmek ve Kukas zannıyla refîki Serkiz'i yaralayıp vefâtına sebeb olmak sûretleriyle ve esbâb-ı sâire ile fesâda cür’eti sâbit olarak kânûn-ı cezânın elli dördüncü maddesi zeylindeki fıkraya tatbîkan i‘dâmına dâir Sivas vilâyeti İstînâf Mahkemesi'nden lâhik olan hüküm, Mahkeme-i Temyîz'in 12 Kânûn-ı evvel sene 1308 târih ve üç bin sekiz yüz doksan bir numaralı karârnâmesiyle tasdîk olunmuşdur.
…………….Ermeniler hâdisesinden dolayı cinâyetle ithâm olunan eşhâsın Ankara İstînâf Mahkemesi Cezâ Dâiresince icrâ kılınan muhâkeme-i aliyyelerinde bunlardan Andon Roşdoni ve Cebidelikyan Agop ve Cevâhirciyan Rupen ve Alacacıyan Karabet ve Dökmeciyan Parsih ve râhib Daniel ve Tomayan Karabet ve Kayayan Ohannes ve Gerdemiş oğlu Karo ve Agop Pehlo ve Keçeciyan Misak ve Civanyan Mardiros'un Hükûmet-i Seniyye aleyhinde îkâ‘-ı şûriş maksad-ı mefsedet-kârânesiyle ve Hınçakyan İhtilâl Komitesi nâmıyla Merzifon ve Kayseri ve Yozgad ve Talas ve Gemerek kasabalarında ve mevâkı‘-i sâirede birer komite teşkîl edip Ermeni cemâ‘atı ezhânını tahdîş eylemek ve posta vurmak ve kat‘-ı tarîk ve katl-i nüfûs etmek gibi bir takım harekât-ı ihtilâliyyeye ve geçen üçyüzsekiz senesi Kânûn-ı evvelinin yirmi beşinci gecesi mevâkı‘-i mezkûrede neşr ve ta‘lîk olunan hezeyannâmeleri tertîb ve neşr eylemek misillü ef‘âle cür’et eden cem‘iyyet-i fesâdiyyenin ru’esâ ve müşevvikîninden oldukları ve Arzuman oğlu Ohannes'in Kayserili Çavuş oğlu Mustafa'yı revolver kurşunuyla katl ve itlâf etmekle beraber sene-i merkûme Eylülünde Merzifon'da toplanan cem‘iyyet-i fesâdiyyede Kayseri meb‘ûsu sıfatıyla bulunmasına nazaran merkûmun da mefâsid-i mezkûre erkânından bulunduğu ve Talaslı Yakop oğlu Panos ve aşcı Parsih oğlu Gülbenk ve Keriz Toros oğlu Mihrican ile Bedros oğlu Misak ve Gürünlü Toros'un mârrü'z-zikr fesâd komitesinin icrâ me’mûrlarından olup bunlardan Panos ve Gülbenk ve Mihrican'ın arabacı Kaltakcı Köse Hüsnü'yü ihnâk eyledikleri ve merkûm Gülbenk ile Sirope'nin şerîkleri ve ma‘den postasını vurarak posta sürücüsü İsmail ile posta zabtiyesi Yahya'yı katl eden eşkiyâ çetesinden bulundukları ve Panos ile Misak'ın Palas memlehası postasının önüne geçerek Duyûn-ı Umûmiyye kolcusu İzzet'in esb ve silâh ve eşyâsını gasb ettikleri ve Talaslı Bağdeyan Agop ve Gemerekli vâ‘iz Mardiros ve Merzifonlu Papasyan Mıgırdıç ve Karagöz oğlu Artin ve Ürekli Vartok oğlu Kaprel ve Gürünlü Karabet'in dahi mefâsid-i mezkûrenin tevsî‘ ve intişârına çalışmış erkân-ı fesâddan bulundukları ve Çolakcıyan Agop ve Boyacıyan Stepan ve Keçeciyan Sinekerim ve Ednan oğlu Memas ve Delvinyan Agop ve Vartanyan Mihran ve kalıpçı Muşo ve Simoh oğlu Artin nâm şahısların sâ‘î-i bi'l-fesâd oldukları ve Ürekli Serpik kadın ile arabacı Ohannes ve Karakülah oğlu diğer Ohannes ve Kara Parsih oğlu Daniel ve da‘vâ vekîli Arsin ve Oğlakcıyan Haçatur ve mekteb hocası Şuraş ve Uzun oğlu Kalost ve Adaryan Kazaros ve Midil oğlu Serkiz'in dahi erbâb-ı fesâddan bulundukları sâbit olmasına binâ’en bunlardan Andon Roşdoni ve Cebidelikyan Agop ve Alacacıyan Karabet ve Dökmeciyan Parsih ve râhib Daniel ve Tomayan Karabet ve Kayayan Ohannes ve Gerdemiş oğlu Karo ve Agop Pehlo ve Keçeciyan Misak ve Civanyan Mardiros'un kânûn-ı cezânın elli dördüncü maddesi ilâvesi hükmüne tatbîkan i‘dâmlarına ve Talaslı Bağdeyan Agop ve Gemerekli vâ‘iz Mardiros ve Merzifonlu Papasyan Mıgırdıç ve Karagöz oğlu Artin ve Ürekli Vartok oğlu Kapriel ve Gürünlü Karabet'in ilâve-i mezkûrenin ikinci fıkrasına tevfîkan on beşer ve Çolakyan Agop ve Boyacıyan Stepan ve Sinekerim ve Ednan oğlu Memas ve Delvinyan Agop ve Vartanyan Mihran ve kalıpçı Muşo ve Simon oğlu Artin'in …………ve Serpik kadın ve arabacı Ohannes ve Karakülah oğlu diğer Ohannes ve Kara Parsih oğlu Daniel ve da‘vâ vekîli Arsin ve Oğlakcıyan Haçatur ve mekteb hocası Şuraş ve Kalost Uzunoğlu ve Adaryan Kazaros ve Midil oğlu Serkiz'in …….ve Cevâhirciyan Rupen'in zikr olunan ve Kürkçü Asayi Kirkor ve Sinan oğlu Arşak ve Kayserili oğlu Avadis ve Abkaryan Ohannes ve saatcı oğlu Haçatur ve Tin oğlu Bedros ve Con oğlu Sahak ve Ateş oğlu Mike ve Miçakyan Kirkor ve Köşker oğlu Kazaros ve Nihabetyan Nihabet ve Bıçakcıoğlu Civan ve Dayı oğlu Arakel ve Kazaros oğlu Kirkor…………..Eğin kazâsında vâkı‘ İç karyesi sâkinlerinden Malkonyan Haçatur ve oğlu Aleksan ve Armudanlı Kirkor oğlu mekteb muallimi Keremyan Haçatur ve Eski oğlu Misak veled-i Kigork ve Agop oğlu nâm-ı diğer Kanar oğlu Demirci Artin ve Çil oğlu makineci Canik Nişan ve Papasyan nâm-ı diğer Hamalyan Kirkor oğlu Malkon ve Erzincan'da vâkı‘ Korıcan kazâsına mülhak Armudanlı karyeli Saltanyan Kigork oğlu nâm-ı diğer Kereski oğlu Sirope ve Hasanova karyeli Keşişyan Rencber Abram ve mezkûr Armudan karyeli Genç oğlu mültezim Bogos ve Divriği kazâsında vâkî‘ Bendegân karyesi ahâlîsinden Malkonyan Artin veled-i Agop ve Artin oğlu Hazarus ile firârî Vahan Bekleryan'ın fi‘l-i mezkûre cür’et eyledikleri sâbit olarak kânûn-ı cezânını elli sekizinci maddesine tatbîkan merkûmûndan iki Haçatur'un önayak bulunması sebeb-i şiddet addiyle on ikişer ve diğerlerinin sekizer sene müddetle kal‘a-bend edilmelerine hükm olunmuş ve hükm-i mezkûr Mahkeme-i Temyîz'in 12 Nisan sene 1310 târihli ve iki yüz seksen üç numaralı karârnâmesiye tasdîk olunmuşdur.
Karahisâr-ı Şarkî kasabasında Bülbül Mahallesi ahâlîsinden ve erbâb-ı fesâddan Malkon oğlu Kiropek’ Sikapli nâm mahalde Gürcü elbisesiyle icrâ-yı fezâyiha cür’eti ve Sivas'ın Hölkelik Mahallesi'nde kunduracı Tatyos ve Desto oğlu Agop ve Cödgez Hampar ve Kuyumcu Kirkor'un dahi cem‘iyyet-i fesâdiyye umûrunu idâre ettikleri Sivas Mahkeme-i İstînâfiyyesince icrâ kılınan muhâkemeleri netîcesinde sâbit olmasına mebnî bi't-tecrîm bunlardan Kiropek kânûn-ı cezânın elli dördüncü maddesi zeylinin fıkra-i ahîresine tevfîkan beş sene müddetle kal‘a-bend edilmesine ve Tatyos ve Agop ve Hampar ve Kirkor'un altmış üçüncü maddeye tatbîkan üçer sene müddetle küreğe konulmalarına hükm olunmuş ve hükm-i vâkı‘ Mahkeme-i Temyîz'in 27 Nisan sene 310 târihli ve dört yüz seksen altı numaralı karârnâmesiyle tasdîk kılınmışdır.
…………..Gemerek karyeli kaşıkçı Bedros veled-i Bogos'un tasmîm olunan fesâdın icrâsını tehyi’e zımnında polis me’mûru Halil Efendi ile Artin ve papas Kirkor Efendi'nin hânelerine üç türlü yafta ta‘lîk etmek ve Toros nâmında birini zabtiyelerin yedinden tahlîs için mektup yazdırmak ve muhtefî oldukları mahallî hükûmete ihbâr edecek olan Menze'nin katline tasaddî ve Eksabin'e cebren fi‘l-i şen‘î icrâ eylemek gibi ahvâle cür’eti ve Jerkiyan Bedros ve Mardiros veled-i Babek ve Artin veled-i Ohannes'in dahi fesâd fi‘ilinin müştereki oldukları cereyân eden muhâkeme netîcesinde sâbit olduğundan bunlardan kaşıkçı Bedros'un kânûn-ı cezânın elli sekizinci maddesine tatbîkan mü’ebbeden ve Bedros'un on beş sene ve Mardiros ve Artin'in üçer sene müddetlerle kal‘a-bend edilmelerine ve kaşıkçı Bedros ile rufekâsını ihfâ eyleyen Çaka oğlu Serkiz'in bir sene müddetle haps olunmasına ve Agop ile Kirkor'un berâ’atlarına Sivas Mahkemesince hükm olunmuş ve hükm-i mezkûr Mahkeme-i Temyîz'in 31 Mayıs sene 310 târihli ve sekiz yüz yetmiş yedi numaralı karârnâmesiyle tasdîk olunmuşdur.
Dersim ekrâdını Hükûmet-i Seniyye aleyhine kıyâm ve isyâna tahrîk zımnında teşekkül eden hey’et-i fesâdiyyeye riyâset eyleyen Ermeni cemâ‘atinden ve Rusya teba‘asından firârî Şemavun ile refîkleri cinâyetle bi'l-ithâm Ma‘mûretülazîz vilâyeti İstînâf Mahkemesince vicâhen ve gıyâben cereyân eden muhâkemeleri netîcesinde firârî Şemavun ile rufekâsından Arapkir kasabasında vâkı‘ Köseoğlu Mahallesi ahâlîsinden Ekmekçi Tanil veled-i Hamparsum ve Çaran Mahallesi ahâlîsinden Agop veled-i Bağdesar ve Mardiros veled-i Maradis ve Mıgırdıç veled-i Karabet'in âsâyişi ihlâl zımnında beynlerinde ittifâk-ı hafî akd ederek tasmîm ettikleri fesâdın esbâb-ı icrâ’iyyesini tehyi’e için ba‘zı ef‘âl ve tedâbîre cür’et ettikleri sâbit olarak bunlardan firârî Şemavun ile Tanil ve Mardiros ve Mıgırdıç'ın kânûn-ı cezânın elli sekizinci maddesine tatbîkan mü’ebbeden kal‘a-bend edilmelerine ve Bağdesar oğlu Agop'un târîh-i cürmde on beş yaşını ikmâl etmemiş mürâhik bulunduğundan kânûn-ı mezkûrun on beşinci maddesine tevfîkan mü’ebbed kal‘a-bendlik cezâsına bedel beş sene müddetle haps olunmasına ve Avak ve Simon ve Karabet'in dahi berâ’atlarına dâir sâdır olan hüküm, Mahkeme-i Temyîz'in 11 Teşrîn-i evvel sene 1310 târihli ve iki bin iki yüz dört numaralı karârnâmesiyle tasdîk olunmuşdur.
……………Hafik kazâsına tâbi‘ Tuzhisar karyesinde bir cem‘iyyet-i fesâdiyye teşkîl ve te’sîs eylemelerinden dolayı cinâyetle ithâm olunup Sivas İstînâf Mahkemesi Cezâ Dâiresince muhâkemeleri icrâ kılınan eşhâsdan karye-i mezkûreli Papas Asadur'un riyâseti tahtında olmak ve Karagöz oğlu Nişan ve Basmacı oğlu Ohannes ve Ebras'ın da erkân-ı asliyyesinden bulunmak i‘tibâriyle bir cem‘iyyet-i fesâdiyye teşkîl ve bu cem‘iyyete mahsûs Varçaton nâmıyla üç parça ve bir vidadan ibâret mühür tertîb eyledikleri ve Serabyan oğlu Kalost'un da cem‘iyyet kâtibi ve eşkiyâ re’îsi olup eşkiyâdan Abraham oğlu Serkiz ve Laklak oğlu Sahak ve Köse oğlu Kirkor ile birlikde ahâlînin ba‘zılarından koyun sirkat eyledikleri ve ba‘zılarından komite sandığı için para ahz u gasb ettikleri ve Abraham oğlu Toros ve Toros oğlu Kerm ve Belmek oğlu Avakin'in de bu ittifâkda dâhil oldukları ve Çeknadır Agop'un da mezkûr cem‘iyyet-i fesâdiyyeyi Sivas'da idâreye me’mûr olduğu sâbit olduğundan bunlardan Papasyan Asadur'un ……………..
Cocok kolu denilen fırka-i fesâdiyyeye duhûle muvâfakat etmemesinden nâşî Sivas'da vâkı‘ Çavuşbaşı Mahalleli Zaralı oğlu Dikran'ın katl kasdıyla darb olunmasından dolayı ithâm olunan bakkal Haçik'in oğlu Stepan ve Dikran veled-i bakkal Zegail'in Sivas vilâyeti …………………Rusyalı bir avukat nâmıyla tarîk-i ifsâdâtda dolaşarak bu maksadla Divriği kazâsına tâbi‘ Zamara karyeli Mısır oğlu Mıgırdıç'a katl kasdıyla teşhîr-i silâh etmek fi‘linden dolayı ithâm olunan Harput kasabası mahallâtından Karasofulu Murat oğlu Ohannes veled-i Arakel'in Sivas vilâyeti ……………Ta‘addiyât-ı fesâdiyyeden olarak Gemerek karyesi ahâlîsinden Ahmal oğlu Hampar'ın hânesini ihrâka tasaddî eyledikleri cihetle cinâyetle ithâm olunan karye-i mezkûreli Ayvaz oğlu Kör Rupen ve Bayram oğlu Artin ve Donebet oğlu Kaspar ve Demirci oğlu Ohannes ve Gürünlü Artin veled-i Kalost'un Sivas vilâyeti .................Cem‘iyyet-i fesâdiyye erbâbından olmak cinâyetiyle ithâm olunan Sivas kasabası ahâlîsinden Kasap Nişan oğlu mekteb muallimi Karabet ve Trabzon Ermeni Mektebi muallimi Agop veled-i Misak'ın Sivas ……..İkâmetgâhında evrâk-ı muzzırra zuhûr etmesinden dolayı cinâyetle ithâm olunan Koçgiri kazâsının Alakilise karyeli Hezar oğlu Varjabet Karabet'in Sivas vilâyeti ……………Hânesinde evrâk-ı fesâdiyye zuhûr etmesinden dolayı cinâyetle ithâm olunan Sivas'ın Oğlançavuş Mahallesi'nden Deli Davidyan Hamparsum'un …….Sivas'da Örtülü Pınar Mahallesi'nden ve mekteb muallimlerinden olup, harekât-ı fesâdiyyeye cür’etinden dolayı üç sene kal‘a-bendlik cezâsına mahkûm bulunan Kapikyan Karabet veled-i Kasap Nişan'ın Avrupaca neşredilmek üzere mu’ahharan evrâk-ı fesâdiyye dahi tertîb eylediği ………….Sivas'da bir takım evrâk-ı fesâdiyye ile derdest olunan Doktor Karakin ve Amasya'nın Dârüsselâm Mahallesi'nden Barunak veled-i Oski ve Merzifon'un Erzincan Mahallesi'nden arabacı Minas veled-i Stepan ve Amasya'nın Bâyezid Paşa Mahallesi'nden kalaycı Kalost veled-i Ohan nâm şahısların ………….bunlardan Barunak'ın erbâb-ı fesâddan olduğu sâbit olduğundan, …………….Ermeni erbâb-ı mefsedetinden olmak töhmetiyle müttehem bulunan Sivas'ın Gemerek karyesinden Bedros veled-i Haçatur ve Aşcı oğlu Dikici Kirkor veled-i Artin ve Sirop ve Arakel nâm şahısların ………..Yed ve hânelerinde evrâk-ı fesâdiyye zuhûr etmesi cinâyetiyle ithâm olunan Sivas'ın Akdeğirmen Mahallesi'nden Halamyan Kapril veled-i Artin ve karındaşları Misak ve Agop ile Fişenkciyan Mardiros veled-i Agop'un ………Divriği kasabasında sâkin Kafkak oğlu mektep hocası Toros veled-i Agop'un çocuklara ta‘lîm ve neşr etmek üzere bir takım fesâd-âmîz şarkılar kaleme alıp nezdinde alıkoyduğu …………
Sivas Vilâyeti Polis Ser-komiserliği'nden Alınan 3 Teşrîn-i Sânî Sene 1311 Târih ve Şifreli Telgrafnâmenin Halli Sûretidir
Dâhil-i vilâyetde mütehaddis Ermeni vukû‘âtın tafsîlâtı ve telefâtın mikdârı bildirileceği akşamki telgrafımla arz olunmuşdu. Vukû‘-ı hâl ber-vech-i zîr arz olunur. Şöyle ki: Bundan yirmi gün mukaddem Bayburd ve Erzincan cihetinden gelen ekrâd ve aşâ’ir, Erzincan dâhilinde Refâhiye kazâsıyla ba‘zı karyeye ve ahîren Karahisâr-ı Şarkî sancağıyla mülhakâtı bulunan Suşehri ve Divriği kazâları ve kurâsından ba‘zılarına tasallut ile gasb-ı eşyâ ve katl-i nüfûsa cür’et eylemelerinden dolayı, Sivas'dan ve civâr mahallerden gönderilen me’mûrîn-i zâbıta ma‘rifetiyle ekrâd-ı merkûme bir derece def‘ ve tenkîl edilmiş ise de Haleb vilâyeti dâhilinde ve vilâyetimizle hem-hudûd bulunan Akçadağ ekrâdı dahi bundan on beş gün evvel Sivas vilâyeti mülhakâtından Dârende kazâsına tecâvüzle gasb-ı eşyâ ve katl-i nüfûs ve ihrâk-ı büyût ettikleri ve oradan Gürün kazâsına giderek ber-vech-i ma‘rûz hâl ve harekâtda bulundukları ve mahallerinden vukû‘ bulan iş‘ârât üzerine henüz celbine emir verilmiş olan asâkir-i redîfe bir yandan toplanarak müfrezeler sevk olunup, def‘-i şûriş ve te’mîn-i âsâyişe uğraşılmakda olup, ancak vilâyât-ı mütecâvireden şu hâllerin sirâyeti yüzünden ve nefs-i Sivas Ermenilerinin zâten îkâ‘-ı şûrişe olan inhimâk ve cür’etleri ahâlî-i İslâmiyyenin galeyânını da‘vet etmekle geçen salı günü dahi nefs-i Sivas'da çarşıda İslâm ve Hıristiyan beyninde bağteten zuhûr eden arbede bir saat kadar devâm etmiş ve bu sırada yalnız çarşıda bulunan Ermeni dükkânlarındaki emvâl ve eşyâ bir takım Kars muhâcirleri ve yerli baldırıçıplakları tarafından yağma edilmiş ise de bi'l-umûm me’mûrîn tarafından olunan ikdâm ve gayret üzerine eşyâ-yı mağsûbenin bir mikdârı istirdâd ve şûriş teskîn ettirilerek asâyiş i‘âde edilmiş olduğu hâlde dünkü perşembe günü dahi Ermeniler tarafından hücûm vâkı‘ oldu diye çıkan bir şâyi‘a üzerine ufak bir karışıklık ve bir kaç telefât dahi vukû‘a gelmiş ise de, şâyi‘anın bî-esâs olduğu anlaşılmakla iş basdırılıp şimdiki hâlde âsâyiş devâm ediyor. Fakat gerek Sivas ve gerek kazâların köylü ahâlî-i İslâmiyyesi Ermenilerin malını yağma etmek için tecemmu‘ ve hareket etmekde oldukları anlaşılmağla, merkez-i vilâyet ve mülhakâtca bu yağma-gerlerin önü alınmak çâresine bakılmaktadır. Karahisâr-ı Şarkî ve mülhakâtında Ermeniden iki yüz yirmi bir maktûl ve yüz yirmi mecrûh, İslâmdan dokuz maktûl ve dört mecrûh, otuz dört hâne, bir ağıl, on altı dükkân, bir mekteb muhterik olmuş ve nefs-i Sivas'da dahi salı günü Ermeniden üç yüz altmış iki nefer zükûr, altı nefer inâs maktûl ve on iki mecrûh ve İslâmdan beş maktûl olup, Divriği, Dârende, Gürün kazâlarında ve Sivas'da perşembe gününün karışıklığındaki telefâtın mikdârı henüz lâyıkıyla anlaşılamadığından, bu bâbda alınacak ma‘lûmât yine arz olunacakdır.

DEVAMI GELECEK Smile

vuslataozlem · 08-23-2008, 01:33 PM

Gürün Ermenilerinin İhanetleriyle ilgili devlet arşivleri kayıtlarından aldığımız vesikaların bazıları şöyledir:
Tarih: 11/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Elbistan telgraf hattını kesip Karadut karyesine saldıran Zeytun Ermenilerinin Elbistan, Darende ve Gürün'e saldıracakları haberinin alındığı.
Tarih: 11/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Zeytun ve Hacı Nandırın kazaları Ermenilerinin İslam karyelerini yağmalayıp Elbistan-Zeytun telgraf hattını kestikleri. Ermenilerin Elbistan, Darende ve Gürün kazalarını basacaklarının haber alındığı ve lüzumu kadar süvari istihdamı talebi.
Tarih: 15/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Zeytun Ermenileri'nin çıkardıkları hadiselerin önlenmesi için alınacak tedbirler.
Tarih: 19/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Tebligatta bulunulduğu halde Erzurum, Trabzon ve Mamuretülaziz vilayetlerinde Gürcü, Kürt ve Lazların Ermeni karyelerine saldırdıklarından bunlara karşı kuvvet kullanıldığı. Malatya'ya bağlı Akçadağ ekradının Gürün'e hücum edeceği haberi üzerine Ermenilerin silahlandığından lüzumlu tedbirlerin alınması.
Tarih: 20/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Gürün Hadisesi'nde Müslümanlar'dan ve Ermeniler'den öldürülenlerin miktarı.
Tarih: 20/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Gürün'de çıkan karışıklığın uygun bir şekilde teskin edilebilmesi ve askeri silah kullanmaya mecbur etmemeleri için Ekrada muteberan ve ulema vasıtasıyla nasihatte bulunması.
Tarih: 24/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Kürtlerin Gürün kazasına hücum ettikleri ve Ermenilerle çatışmaya girdikleri. Gürün'ün muhafazası için gerekenin yapılması hususunda kaymakamlık ve binbaşılığa tebligatta bulunulduğu.
Tarih: 28/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Kürtlerin Gürün'e saldırılarının önlenmesi için askerî tedbirler alınması. Gürün Ermenilerinin silahlarını bıraktıkları.
Tarih: 29/Ca/1313 (Hicrî) Dosya: Ermenilerin fesadı ve tecavüzlerinden bıkan Sivas Müslümanlarının galeyana gelerek Ermenilere hücum ettikleri, tedbir alınmazsa ecnebi müdahalesinden endişe edildiği.
Tarih: 21/Ş /1314 (Hicrî) Dosya: Sivas ve Gürün'de Ermenilerin yaptıklar hücum ve tahrikler.

MEHMET ALİ ÖZ

Emrullah · 09-16-2008, 07:16 AM

emeğine sağlık

Benzeyen Konular
Konu:		Yazar	Cevaplar:	Görüntüleyenler:	Son Mesaj
	Minik Gürünlülerden Gürün Yanlama halayı	kangallı58	2	84	10-02-2008 04:10 PM Son Mesaj: retina
	İŞTE GÜRÜN BEYPINAR KÖYÜNÜN GURURU	vuslataozlem	1	167	09-18-2008 12:54 PM Son Mesaj: 34mekan58vatan
	CUMHURBAŞKANI ABDULLAH GÜL, GÜRÜN STANDINDA...	kangallı58	3	91	09-17-2008 10:34 AM Son Mesaj: kadirhan58
	Gürün Gökpınar Gölünün yenı Hali	kangallı58	4	174	09-16-2008 12:52 PM Son Mesaj: kangallı58
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-38	vuslataozlem	7	167	09-16-2008 07:30 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-1	vuslataozlem	1	59	09-16-2008 07:28 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ -2	vuslataozlem	1	38	09-16-2008 07:27 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-3	vuslataozlem	1	44	09-16-2008 07:27 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-4	vuslataozlem	1	45	09-16-2008 07:27 AM Son Mesaj: Emrullah
	GÜRÜN İLÇESİ TARİHİ-5	vuslataozlem	1	44	09-16-2008 07:26 AM Son Mesaj: Emrullah