Kiziloren Koyu

Kiziloren Koyu, Gurun ilcesinin kuzeyinde, 17 kilometre mesafede bulunmaktadir. Koy arazisinin buyuk bir kismi kirmizi topraktan olusmasi, koyde eski devirlere ait bircok oren yerinin bulunmasi nedeniyle Kiziloren denmistir.
Kiziloren Koyu, Gurun ilcesinin en eski yerlesim yerlerinden birisidir. Koyun icinde ve cevresinde; Cingilli mevkiinde bulunan tarihi yerler ve burada bulunan eski mezarlar, oren yerleri obsidyen, cakmak tasi, Lkytos cinsi vazo gibi tarihi ozellik tasiyan malzemeler, bu koyun Gec Kalkolitik caglardan beri yerlesim alani oldugunu gostermektedir. Cingilli mevkiinde bulunan oren yerinin eski donemlerde kale olarak kullanilmis oldugu soylenmektedir. Koyde yapilan alelusul kazilarda elde edilen bilgilere gore; Cingilli mevkiindeki yerlesim biriminin belirli bir savunma sistemine gore kurulmus oldugunu gostermektedir. Bu mintikada, kemikten yapilmis igneler, kasiklar ve bizler, cesitli tastan yontularak yapilmis aletlerin yanisira, kalin sise camini andiran Obsidyen adi verilen siyah renkli volkanik camdan yapilmis malzemeler ile cakmak tasindan yapilmis cesitli aletler bulunmustur. Butun bu buluntular, Kiziloren Koyunde yasamin Kalkolitik cag ve Bakir-Tas devri adi verilen Neolotik caga kadar uzandigini gostermektedir. uunku bu koyumuzde tarih oncesi caglara ait ozellikleri gosteren yerlesim birimlerinin bulunmus olmasi dolayisiyla, bu yerlesim birimlerinin arasinda sokaklarin bulunmasi mezarliklarin (her yerlesim birimindeki) degisiklik arzetmesi bunu dogrulamaktadir. uunku Neolotik cagda insanlar olulerini Anadolu-da Makad/Sedir adini verdikleri yerlere gomuyorlardi. Fakat Kalkolitik cagda ise evlere ait odalarin icinde degil, bilakis bu evlerin disindaki mezarliklara gomulmeye baslanmistir.Bu olu gomme isleri ise bu cagin cesitli devirlerdeki degisiklikleri arzetmektedir. urnegin; insanlar ozellikle de cocuklari yakilarak bir kupun icerisine konur boylece bir mezara yuvarlak (daire) seklinde bir cukura konulur uzerine de daire seklinde kucuk taslar dizilmek suretiyle gomulurken, daha sonraki donemlerde bu oluler yakilmadan yerlesim birimlerinin yakinlarina (mezarliga) gomuluyordu. Bugun Tohma Havzasinda bulunan cogu yerdeki bu tip mezarliklar hep bu donemlere ait olan yerlerdir.
Eski donemlere ait olarak Kiziloren Koyu-nun Karayar mevkiinde eski yerlesim birimi ve mezarliklar bulunmaktadir. Cingilli mevkiinde kale denilen yerde tarih oncesi caglara ait olan yerlesim yerleri bulundugu gibi, incesu-Davulhuyuk-Kiziloren Koyu arasinda -Davulderesi- adi verilen yerde de eski yerlesim birimlerinin kalintilari bulunmaktadir. uncesu Koyu-nun guneydogusunda, Kizilorenin guneybati kesiminde sugul Deresinin baslangicinda eski donemlere ait bir kale ve eski surlar ile yerlesim yerleri bulunmaktadir. -Memisoren- adi verilen yerde eski oren yerleri bulunmaktadir. Butun bunlar gozonune alindiginda Kiziloren Koyu-nde bircok ulusun yasamis oldugu gercegi ortaya cikmaktadir. Kiziloren koyunun hudutlari soyledir; Gurun belediyesi ile komsu olan kiziloren koyunun Gurun ilcesi ile siniri; tercioglu baginin zirvesi olan toprak yigini ve aradan sugul kayaciklarindan gecerek ince daginin tepesini takiben ilica pinar. Kiziloren koyunun Davulhuyuk koyu uile olan siniri; kovalipinar, toto kayasi, mehmet celebi ozu ustundeki kucuk sivri sirt, buyuk dere, kizlar kayasi, yellice burnu (Kilickayanin burnu). Kizilveran koyunun yukarisazcagiz (uamlica koyu) ile siniri; Osman Ustanin tarlasini takiben tasliyatak ve Osman usta ev yeri. Kiziloren koyunun resadiye koyu ile sinir; Tote kayasi Akpinar sirti, katil ismail tarlasi, kovalik sirti.
idari yonden Gurun Merkez Bucagina bagli bulunan Kiziloren Koyu, 1960 yilinda 60 hane iken 1997 yilinda ancak 40 hane, 2000 yilinda 40 hanedir. Koy halkindan bir kismi daha iyi yasam kosullarina ulasmak maksadiyla istanbul, Ankara, izmir gibi buyuk sehirlere goc etmislerdir. Tarim ve hayvancilik koyun tek gecim kaynagidir. Kiziloren Koyu arazisinde onceki yillarda daha fazla verim alinmaktaydi. Seksenveren- mevkiinin ismi o donemlerden kalmistir.
Kiziloren Koyu-nun gecim kaynagi tarim ve hayvanciliktir. Su cok az oldugundan sulu tarim yapilamamaktadir. Genelde bugday, arpa, nohut gibi tarimsal urunler yetistirilmektedir. Diger koylerimize gore, koyde koyunculuk gelismis durumdadir. Arazinin darligi nedeniyle hayvanlara ait yiyecek ihtiyaci disaridan temin edilmektedir. cok guzel peynir, yogurt, pestikan, tarhana, tereyagi gibi hayvansal gidalar uretilerek satisa sunulmaktadir. Tiftik sapka uretiminde bu koyumuz iddialidir. Kadinlar, kis aylarinda dantela, yun corap, kilim gibi el isleri yaparak ev ekonomisine katki saglamaktadirlar. Koyde YSE tarafinda 1972 yilinda yapilan bir cesme bulunmaktadir. Koyun icme suyu, 1996 yilinda, koyun icindeki suyun kapali sebeke haline getirilmesiyle icme suyu sorunu cozulmustur. Ancak bu su da yetersiz kalmaktadir. Elektirik koye 1986 yilinda gelmis, telefon ise her eve 1987 yilinda gelmistir. Koyun ilkokulu 1960 yilinda koy halki tarafindan yapilmistir. 1987 yilinda bu ahsap binanin yerine devlet tarafindan lojmanli olarak iki derslikli 65 ogrenci kapasiteli bir ilkokul yapilmistir. Koyde iki adet ogretmen bulunmaktadir. Koyun camisi ahsab binadir. 1961 yilinda koy halki tarafindan yapilmistir. Cami lojmani, 1987 yilinda Mehmet Ali uz-un onderliginde yapilmistir. Koyun ihtiyaclari-Salma usulu- ile karsilanmaktadir. Koy Muhtarligi 1960 yilindan 2000 yilina kadar H. Nail Kayapinar tarafindan yurutulmustur. Koyun yolu 1996 yilinda asfaltlanmistir.
Kiziloren Koyu halki yurdun cesitli bolgelerinden gelerek yerlesmislerdir. Bu koyde yasayanlardan; Meskolar (ucpinar), Kirsehir uelebi bolgesinden, Zadeler (Asudu), Darende Asudu bolgesinden, Uzunkasimoglulari (Kasim), Gurun ilcesinden, Kadilar (Yigitturk), Gurun ilcesi merkezinden, Hekimhanogullari (Kaya), Malatya Hekimhan bolgesinden, Haytapasalar/Fadimeler (Kayapinar), incesu Koyunden gelerek buraya yerlesmislerdir.