Yesildere/Hamalcay Koyu

Gurun ilcesinin kuzeydogusunda, ilce merkezine 45 km .lik mesafede bulunan Yesildere Koyunun eski ismi Hamalcayi-dir. uay bilindigi gibi eski Turkcede kucuk su, pinar, cesme anlamina gelmektedir. Burada Hamalcayi adi verilen kucuk bir akarsu cikmakta ve Darende ilcesine bagli Sofular yoluyla Firat irmaginin onemli bir kolu olan Balikli Tohma Suyu-na karismaktadir. Hamalcayi(Yesildere)Koyu daha once, 1990 yilina kadar Eskihamal Koyu-nun mezrasiydi. 1990 yilinda koy konumuna getirilerek muhtarlik verilmistir. Yesildere Koyu, -Kesoglu- olarak bilinen Eskihamal Koyu-nun mezrasiydi. Koy halkinin buyuk bir kismi Kesoglu oymagina mensup olup, Eskihamal Koyunden gelerek buraya yerlesmislerdir. Koy halki, Malatya Yama Dagi bolgesinden once Darende Ayvali bolgesine, daha sonra Eskihamal bolgesine gelerek yerlesmislerdir.
Yesildere Koyunde, eski ticaret ve kervan yolunun bircok kalintilari mevcuttur. Koyun guneyinde eski bir yerlesim yeri vardir. Armutluyurt ve Matco-nun yurdu mintikalarinda, tarih oncesi caglara ait birtakim yerler bulunmaktadir. Yesildere Koyu ile Darende ilcesinin Bicir Koyu arasinda -Killi ziyaret- denilen, halk arasinda ziyaret yeri olarak kabul edilen, kurban kesme, adak sunma ve yagmur duasina cikma yeri vardir. Burada bulunan cam agacinin cok eski devirlerden kalmis oldugunu yaslilar anlatmaktadirlar. Yesildere Koyu yeni 1990 yilinda muhtarlik olmustur. Koyun camisi 1953 yilinda, Koy ilkokulu 1990 yilinda yapilmistir. Koye elektrik ve telefon 1986-87 yilinda getirilmistir.
Koyun en buyuk sorunlarindan birisi icme suyu sorunudur. Koyun icme suyu yetersizdir. Yol sorunu vardir. ilce merkezine 45 km .lik mesafede bulunan Yesildere Koyu yolunun 14 km .lik kismi asfaltdir. 34 km .lik bolumu stabilizedir. Kis aylarinda tamamen kapali kalmaktadir. Bu yolun bir an once asfaltlanmasi gereklidir. Koyun bir baska sorunu; son yillarda artma egiliminde olan sebze ve meyveciligin ilerlemesi icin Hamalcayinin uzerine bir goletin yapilmasidir. Koy halkinin tarim ve hayvancilik konusunda yeterli tesvik ve desteklerin yapilmasi sarttir. Yesildere Koyunde cok guzel bal uretilmektedir. Koydeki ariciligin tesviki icin gerekli tesviklerin yapilmasi sarttir.
1990 yilindaki nufus sayimina gore Yesildere Koyunde; 164 kadin, 203 erkek, toplam nufus: 367 kisidir. 1997 yili Gurun Merkez Saglik Ocagi E.T.F. sonuclarina gore Yesildere Koyunun nufusu: 125 erkek, 134 kadin, toplam 259 kisidir. Bu tespitlere gore 1997 yili itibariyleYesildere Koyunde halen ikamet etmekte olan hane sayisi 47-dir. 2000 yilinda 37 hane olan Yesildere Koyunde 99 erkek, 110 kadin, toplam 209 kisi bulunmaktadir.