Yukarisazcagiz Koyu

Gurun ilcesinin kuzeyinde, ilce merkezine 18 km .lik mesafede bulunan Yukari Sazcagiz Koyu ismini, koyun eski yerlesim yerinin sazlik halinde olmasindan almistir. Buradaki sazlik daha sonradan kurumustur. Koyun bu ozelligi nedeniyle; -Sazcagiz- sazlik yer, bedir otunun bol bulundugu yer- anlamina gelen bu isim verilmistir. Bu koyun asagi kisminda ayni sekilde sazlik bulundugu icin buraya yukarisazcagiz adi verilmistir. 2000 yilinda koy halkinin istegi ve Sivas Valiliginin de onayiyla ismi uamlica koyu olarak degistirilmistir. Yukarisazcagiz (uamlica) koyu, Gurun ilcesinin en eski koylerinden birisidir. Tarihi de bir o kadar eskidir. Yukarisazcagiz koyunun sugul mevkiinde tastan oyulmus magaralar ve cesitli sekiller bulunmaktadir. Koyun ust kisminda, Kalederesi Koyu ile Yukarisazcagiz arasinda, Aratma adi verilen yerde cesitli huyukler ve kale kalintilari mevcuttur.
Yukarisazcagiz Koyu-nde bulunan tarihi yerlesim birimlerinde ve kayalardaki sekillerden anlasildigina gore; buradaki bircok tarihi yer, Gec Hitit Beylikleri Donemine aittir. 1997 yilinda Yukarisazcagiz-Gurun arasinda bulunan M. u. Donemlere ait bir kurganin kacak kazilar sonucunda acilmasina calisilmasi nedeniyle yapilan basvurular neticesinde bu bolge tarihi site alani kapsamina alinmistir. Fakat yeterli bir arastirma ve kazi calismasi yapilamadigindan henuz hangi donemlere ait oldugu kesin olarak bilinememektedir. sugul mevkiindeki kayalarda bulunan ayak izlerinin Battal Gazi-ye ait oldugu rivayeti halk arasinda yaygin olarak soylenmektedir. Yukari sazcagiz koyu Gurun ilcesinin en eski koylerinden birisi oldugu kadar ayni zamanda en buyuk koylerinden birisidir. uunku Kalederesi, Gokceyazi, Yilanhuyuk, Taslihuyuk, konakpinar koyleri daha onceki yillarda Yukari Sazcagiz Koyunun mezra ve yaylalari idi. Daha sonraki yillarda muhtarlik olup, bu koyden ayrilmislardir.
Yukari sazcagiz (uamlica) koyunun hudutlari: camlica koyunun Otlukilise (Gokceyazi) koyu ile hududu: vezir huyuk, karapinar yilanhuyuk ile cabutlu cali, cunuk tas. Resadiye koyu ile bulunan tarlanin basi kol, kamil ve kotucenin tarla. Gurun belediyesi ile toprakkale kizilveran koyu ile Osman ustanin dam yeri, tasli yolak. Gubun koyu ile kalaycik mevkii ile catalpinar arasindaki sirt. Karadoruk koyu ile hududu; tandirli gedigi, horasan cali, armutlu guney mevkiileri ile cevrili bolgedir. Yukarisazcagiz Koyunun Mudafar ve Gubunoren mevkiilerinde mezra ve yaylalari bulunmaktadir. Koyun gecim kaynagi tarim ve hayvanciliktir. Koyde sulu tarim yapilmakta, Sebze ve meyve uretilmektedir.
1966 yilinda, YSE tarafindan koye yapilan cesmelerin yetersiz olmasi nedeniyle, ayni yil icerisinde koy icme suyu kapali sebeke haline getirilmistir. Koyun camisi, 1973 yilinda eski bina sokulerek yeniden betonarme seklinde ve lojmanli olarak yapilmistir. Koyun ilkokulu 1966 yilinda yapilmistir. Lojmani bulunmaktadir. 1993 yilinda ogrenci sayisi 240 olan Yukarisazcagiz Koyu ilkokulu egitim ve ogretime devam etmektedir. Yukarisazcagiz Koyu-nde ortaokul bulunmaktadir. Koyde kesintisiz egitim ve ogretime devam edilmektedir. Elektrik ve telefon Yukarisazcagiz Koyu-ne 1986 yilinda getirilmistir. Telefon santrali bulunmaktadir. Yukarisazcagiz Koyunde tarim ve hayvancilik son yillarda artmaya baslamistir. Bu konuda koy halkina gerekli kredi ve tesvikler yapilmasi gereklidir. koydeki sebze ve meyvelicigin artilmasi yonunde bir takim tesvikler ve destekler saglanmalidir.
ilce merkezine 18 kilometre mesafede bulunan Yukarisazcagiz Koyu-nun 4 km .lik bolumu stabilizedir. Bu yolun asfaltlanmasiyla birlikte kis aylarinda meydana gelen ulasim zorlugu onlenmis olacaktir. Gurunlu sairlerden Yunus Kaya (Yk.Sazcagiz/1974- ) bu koyden dogmustur.
Yukarisazcagiz Koyunden baska sehirlere goc ederek yerlesenler olmustur. Yukarisazcagiz Koyu, disariya 250 hane kadar goc vermistir. 2000 yili itibariyle Yukarisazcagiz Koyu 196 hanedir. Yukarisazcagiz koyu-nde sirasiyla; Mustafa uolak, H. umer Tunc, H. Ali Tunc, Hanefi Karaarslan, Abdullah Tunc, Feridun Dag(1994-2000), sirasiyla muhtarlik yapmislardir. Yukarisazcagiz koyunden; Cacikogullari (Kilic), Gaziantep-in Gani Bolgesinden gelmislerdir. Oruclar (Korkmaz), Gaziantep Gani Bolgesinden gelmislerdir. Abdulkaniogullari (Kaya+Burak+uabuk+Dikenova+Topraktepe+sahin), Gaziantep Gani Bolgesinden gelmislerdir. (Korpinar+Karaarslan+Zorlu), Gaziantep Gani Bolgesinden gelmislerdir. Hamaogullari (Kaya+Dag), Suriye Hama Bolgesinden gelmislerdir. Kurtler (Sert), Setrek/Ulupunar-dan gelmislerdir. Panaahmetler (Kalaycik), Gaziantep Panioz Bolgesinden gelmislerdir. Turkmenler (Turkmen), Erzurum Bolgesinden gelmislerdir. Darendeliler (Ekren), Darende Bolgesinden gelmislerdir. Karatepeler (Karatepe), Kayseri Bolgesinden gelmislerdir. uolaklar (uolak), (Tunc), Posolar (uetin), (Golcu), (Kale), Durmuslar (Dogan), Mengililer (Tas), (uakilca) gibi soyadini tasiyanlar yurdumuzun cesitli bolgelerinden gelerek buraya yerlesmislerdir. 1997 yili itibariyle 206 hanesi vardir