Lavabonuzu veya kuvetinizi su ile doldurun ve tikaci aniden cekin. Su duz olarak delikten bosalmayacak, done done bir hortum olusturacak sekilde bosalacaktir. Bu donus yonu kuzey yarimkurede saga dogru, yani saat yonunde, guney yarimkurede ise tam tersidir. Bilim insanlari buna 'Coriolis' kuvveti diyorlar.
Her iki yarimkurede boyle birbirine ters yonde hava akimlarinin ve okyanus akintilarinin oldugu herkes tarafindan kabul ediliyor da, bir lavabodan bosalan suda, boyle kucuk bir ortamda dunyanin donusunun etkili olup olamayacagi tartisma konusu.Dunya kendi etrafinda donerken her tarafindaki hiz ayni degildir. Ekvatordaki biri, bir gunde dunya capi kadar yani 40.000 kilometre giderken bir diger ifade ile saatte 1670 kilometre hizla yol alirken, tam kutuptaki bir insan sifir hizla sadece kendi etrafinda donmektedir. Ayni sekilde gokyuzunde asili gibi duran bulutlar ruzgarin etkisini katmazsaniz yere gore hareketsizdirler ama altlarindaki kara parcasi ile birlikte donerler. Bu durumda ekvatordaki bulutlar da kutupdakilere nazaran hizli donmektedirler.
A'yi ekvatorda, B'yi ise onun tam kuzeyinde 45 derece paralelinde iki nokta olarak dusunelim. Bir top mermisini A'dan tam kuzeye nisanlayip attigimizda, atis sirasinda ekvatorun donus hizi B noktasina gore neredeyse iki kat olacagindan mermi B noktasinin dogusuna gidecektir.
Ayni sekilde kuzey kutbundan hemen hemen hareketsiz bir konumdan tam guneye atilan bir mermi 45 paralelinde dunya donus hizi daha cok oldugundan bu sefer hedefin batisina dusecektir. Yani kuzey yarimkurede kuzeye veya guneye atilan her sey atanin konumuna gore saga gitmektedir. Bu durum guney yarimkurede ise sola dogru gerceklesmektedir.Her iki yarimkurede kuzey - guney dogrultusunda hareket eden hava akimlari ve okyanus akintilari bu durumdan etkilenirler. Kuzey yarimkurede saga, guneyde sola donerler. Ancak bu, dunya yuzunde buyuk bir olcekte okyanuslarin dibindeki surtunme ve bulutlarin, hava akimlarinin uzerinde bulunduklari yerle birlikte hareket etmelerinin etkileriyle olusan bir tabiat olayidir.Bilim insanlari bunun lavabo veya kuvet gibi nispeten mik-ro olcude de mumkun olup olmadigini hala tartisiyorlar. Bir kismi burada suyun musluktan cikis sekil ve hizinin, lavaboya dustugu noktanin, lavabonun ve suyun gittigi yerin yapisinin etken oldugunu soyluyorlar, digerleri de ideal sartlarda 50 kere deney yapin ve gorun diyorlar. Haydi banyoya, bilimsel deney yapmaya...!