Yöresel Sözcükler
Ağartı:Süt ve sütten yapılan mamullere verilen ad.
Ahbun:Hayvan gübresi.
Ayam:Genel anlamda hava, iyi veya kötü oluşu.
Beslek:Kadın hizmetçi
Bıldır:Bir önceki yıl
Buymak:Çok üşümek
Caa:Evlerde banyo yapılan yer
Çimecek:Evlerde banyo yapılan yer
Çalhama:Ayran
Çepellik:Yağmurlu ve çamurlu ortam
Çıhı:Küçük bohça
Çorlu:Zayıf ve hastalıklı
Gicişmek:Vücudun herhangi bir yerinde kaşıntı
Gödük:Tahıl ölçme aleti (Yaklaşık bir teneke)
Ekis:Sitem
Ecük:Azcık
Fenikmek:Güçten düşmek, yorulmak
Follamak:Çarpma sonucu vücudun bir yerinin şişmesi.
Hahut:Bozuk, işe yaramaz
Handabaş:Kimseyi dinlemeyen, bildiğinden şaşmayan
Hayiplenmek:Şımarmak
Hulig:Az işiten
Pırtı:Manifatura çeşidi
Puharik:Soba veya ocak bacası
Sümsük:Yumruk
Şirnimek:Şımarmak
Yağarnı:Vücudun sırt kısmı

A.MAHİROĞULLARI Dünden Bugüne ZARA s.171-172

Maniler

Zara-da söylenen maniler daha çok düz mani türüne girer. Düz maniler dört mısradan oluşur, hece ölçüsüyle söylenir. Birinci, ikinci ve dördüncü mısralar birbirleriyle kafiyeli, üçüncü mısra serbesttir. Bu manilere tam mani adı da verilir.

Ayrıca az da olsa ayaklı mani (hoyrat,cinaslı mani) türüne de rastlanmaktadır. Yöremizde söylenen bu manilerin konuları daha çok: aşk, ayrılık, keder ve kıskançlıktır.
Mani benim naçarım Mektup yazdım yaz idi Şu dağlar olmasaydı
Dilden güher saçarım Kalemim beyaz idi Çiçeği solmasaydı
Sizin gibi gençleri Daha çok yazacaktım Ölüm Allah-ın emri
Ökçem ile ezerim Mürekkebim az idi Ayrılık olmasaydı




Mektup yazdım kış idi Bahçelerde saz olur A benim bahtiyarım
Kalemim gümüş idi Gül açılır yaz olur Gönülde tahtı yarim
Daha çok yazacaktım Ben yarime gül demem Yüzünde göz izi var
Parmaklarım üşüdü. Gülün ömrü az olur. Sana kim baktı yarim




Deli koyun

Deli kurt deli koyun

Yarinden ayrılanın

Adını deli koyun.

Deyimler
Başını bağlamak:Evlendirmek
Başının etini yemek:Birisine isteğini sık sık tekrarlamak
Bir gövdenin bir çıbanı:Ailenin tek evladı
Dövülecek yarması olmak:Birisine işi düşmek
Dili dikilmek:Çok susamak
Ezeleri eprimek:Tüyleri diken diken olmak
El atmak:Yardım etmek
İmanı gevremek:Bir işi yaparken çok zorlanmak
Karalısı gelmek:Gurbetteki birinin ölüm haberi gelmesi
Kepeği tükenmek:Ölmek
Kokmuş sularla içilmek:Çok uyumlu olmak
Mızgı düşmek:Keyfi yerinde olmamak
Tilki uykusuna yatmak:Çabuk uyanmak
Yüreği tükenmek:Bir konuyu anlatmada zorlanmak,yorulmak

Özlü Sözler ve Dualar

ÖZLÜ SÖZLER : C. DUALAR :
Ağır ol ki, batman gelesin % Allah işini rast getire
Ana olmak kolaydır ama analık etmek zordur % Allah, kaza ve belalardan korusun
Arpa unun yoksa, tatlı dilinde mi yok? % Allah, birini bin ede
Atın yerine eşek bağlanmaz % Ah vah demeyesin
Boş çuval dik durmaz % Allah, iki cihanda yüzünü güldüre
Bizim gelin bizden kaçar, başını örter, kıçını açar % Allah, kesene bereket vere
Bu kar yağdı ki hem el üşüye, hem ayak üşüye % Allah, dünya ahiret muradını vere
Dökeceksin ki toplayasın % Allah, Halil İbrahim bereketi vere
Dosta çok giden ekşi yüz görür % Allah, seni bir sütü temize düşüre
Davetsiz giden mindersiz oturur % Berhudar olasın
El öpmekle ağız kirlenmez % Cennet hatunu olasın
Evini tavuk eşiyor, çalımı dağdan aşıyor % Darlık yüzü görmeyesin
Gurkun cücüğünü, güzün sayarlar % Ermişlerden olasın
Herle ağzımı yaktı bir taş olaydı, tezek başımı yardı bir taş olaydı % Erenler elinden tuta
Kanı kanla yumaz, su ile yurlar % Gökten yağa, yerden toplayasın
Kalkacağın yere oturma % Hızır elinden tutsun
Kork Abrulun beşinden, kömüşü ayırır eşinden % Ömrün su gibi uzun ola
Otu çeker köküne bakarlar % Toprak diye avuçladığın altın ola
Öküzün büyük olsun da çekmezse çekmesin % Göğsünde ak tüyler bite
Ödünç, gülerek gider, ağlayarak gelir % Ocağına Hızır uğraya
Ucuz etin yahnisi yenmez % Pir ihtiyar olasın
Yazın yayla ile oba, kışın oda ile soba % Su gibi aziz olasın
Yemeyenin malını it, yakasını bit yer % Sen kimseyi incitmedin Allah ' ta seni incitmeye
Yiğidim yiğit olsun, durağım çalı dibi olsun % Fadime anamıza komşu olasın
Yangın dediğin çıngıdan olur % Yüzün ak ola

İ.H.ACAR Zara Folkloru 35-49

Beddualar

Adın kara yerden gele----İki yakan bir araya gelmeye
Allah seni davul ede----Karın ağrısına yatasın
Allah uyuz vere de, tırnak vermeye----Kur'an çarpa
Boyun yere devrilsin----Kapın kilitli kala
Boynun altında kala----Kara taşın altında kalasın
Ciğerlerin karala-----Ocağın tütmeye
Ciğerlerin ağzından gele----Sesin kara yerden gele
Çehizi dürülü kala----Sandığın kilitli kala
Çul çaputa sarılasın----Yediğin boğazında kala
Dilin dişin kitlensin-----Yere döşenesin
Ellerin teneşire gele-----Yılan ola sürünesin
Eştiği kuyuya düşesin-----Yetişmeyesice
Gidişi ola da , gelişin olmaya----Yağlı kurşunlara gelesin

Zaralı İnce Halil
1917 yılında Zara'da dünyaya gelen Halil SÖYLER, küçük yaşta öksüz kaldığı için, Sivas Çocuk Yetiştirme Yurduna verilmiştir. 14 yaşına kadar yurtta kalmış, bağlama çalmasını öğrenmiştir.

Yetişme devrinde Sivas'lı ünlü sanatçılardan Hafız Halid Efendi, Feryadi,Hafız Hakkı Bey ve Divriğili Nuri Üstünses ile meşk etmiş, bu sanatçılardan etkilenmiştir.

Sanat eğitimi görmemesi ve nota bilmemesi nedeniyle kendisini kulak yoluyla eğitime sevk etmiştir. Tambur, ud ve bağlama çalmasını biliyordu.

Devrinin ünlü sanatkarlarından Diyarbakırlı Celal GÜZELSES, Sivaslı Feryadi, Malatyalı Tamburi Fahri KAYAHAN, ve Erzincanlı Hafız Şerif ile meşk etmiştir.

İlk çıkan plağında, dinlemiş olduğunuz, "Bir Bulut Kaynıyor Sivas Elinden" (Karlı Dağlar Karanlığın Kalktı mı) uzun havasını okumuştur.

Eserlerinden bazıları: Ezim Ezim Eziliyor Yüreğim, Ağılın Altı Kenger, Kaşların Karasına , Çaya İndim Taşı Yok, Yüzük Buldum Kaşı Yok, Kiremit Bacaları, Tevekte Üzüm Kara, Kaleden İniş mi Olur?, Yağmur Yağar Bulut İner Göllerce, Gördüm ki Gülşende Edersin Nida, Güzel Bulmazsa Eşini, Döker Gözünün Yaşını, Duman Olur Dağlar Başı, Söğüt Yaprağı Yerde, Bahçelerde Badem Var, Sabah Güneşi (Bir Çinik Buğday Verdim), Kösedağı'dır.

Kalbinden rahatsız olan sanatçı,1964 yılında vefat etmiştir.

Bu Yazıların Tamamı:
http://www.zara.bel.tr SİTESİNDEN ALINTIDIR....


Benim köyümden oluyo Halil emmi

En son düzenleme: 04-16-2008 09:25 PM Nurullah_Ny.